Kinh nghiệm xây dựng mạng lưới của CSDM

Trong hai ngày 16 và 17 tháng 4 năm 2008, tại Trung tâm Đào tạo Cộng đồng của tổ chức CSDM tại Chi Lăng, CSDM đã tổ chức Hội thảo về Mạng lưới Tri thức Bản địa Việt Nam. Trung tâm được xây dựng với dẫy nhà 1 tầng có các phòng liền nhau theo hình chữ U, trên một diện tích gần 800m2 với một hội trường xây dựng kiểu nhà sàn bằng bê tông có sàn gỗ, khu dành cho cán bộ quản lý, khu sinh hoạt nhà cấp 4, và khu nhà ăn đủ phục vụ cho tới 80 học viên. CSDM thường dùng trung tâm như một địa điểm để tổ chức các lớp đào tạo về quản lý cho các đối tác cấp thôn và xã.

Gần 30 đại biểu dự hội nghị là đại biểu các dân tộc Tày, Thái, Nùng, Mường, đến từ các tỉnh Điện Biên, Sơn La, Hòa Bình, Lạng Sơn, Thanh Hóa. Trung tâm RDSC cũng có đại biểu dân tộc Ba-na từ Kon Tum. Nhiều đại biểu là các tri thức đã nghỉ hưu là người dân tộc với bề dày kinh nghiệm hoạt động trong các cơ quan văn nghệ hoặc ngôn ngữ. Các đại biểu của RDSC, CARE và CARITAS đã tham dự như những quan sát viên. Hội thảo đã được hai nhà tài trợ ủng hộ về tài chính đó là IKAP (Mạng lưới tri thức (IK) và dân tộc bản địa (IP)) và ENABLE (do CARE quản lý cùng VUSTA). (Phóng sự ảnh của Hội thảo có thể xem tại http://my.opera.com/rdsckt/)

Trong phiên sáng ngày thứ nhất, sau khi được giới thiệu về mạng lưới và tri thức bản địa., các đại biểu đã được Giám đốc Khu vực IKAP giới thiệu về tổ chức của mình và những đổi mới trong định hướng rong chương trình của IKAP trong thời gian tới. Ba chương trình lớn của IKAP là chuyển giao tri thức bản địa, tăng cường sự thừa nhận với IK và IP và vận động chính sách. IKAP cũng định hướng nhiều hơn vào các hoạt động tại cơ sở trong các quốc gia thành viên gồm các nước trong Lưu vực Mekông mở rộng, cụ thể Việt Nam, Thái Lan, Lào, Campuchia, Nam Trung Quốc, Miến Điện. Việt Nam đã có đại biểu trong nhóm điều phối khu vực (Regional Steering Committee) và IKAP đang nghiên cứu để mỗi quốc gia có một Điều Phối viên.

Trong phiên chiều, các đại biểu đã thảo luận theo ba nhóm đang hình thành và để thảo luận về a) nhu cầu liên kết, b) tiêu chí thành viên, c) cơ chế hợp tác. Các nội dung về d) cơ cấu tỏ chức, e) các định hướng chung, và f) kế hoạch hành động được thảo luận trong sáng hôm sau. Các kết quả nhóm đã được thảo luận trong phiên toàn thể. CSDM đã cử các xúc tác viên để thúc đẩy các cuộc thảo luận nhóm.

Qua hội thảo, quan sát viên có thể thấy, trong hơn hai năm qua, CSDM đã hỗ trợ thành công cho việc hình thành và hoạt động của mạng lưới duy trì và phát triển ngôn ngữ Thái, như một loại hình tri thức bản địa. Các thành viên của nhóm đến từ các đại diện của các nhà khoa học về ngôn ngữ, về dân tộc học, về Thái học, công nghệ thông tin. Họ đã xúc tác cho việc thống nhất các bộ chữ Thái đang có trong các cộng đồng cư dân Thái trên 7 tỉnh của Việt Nam. Tại nhiều tỉnh, các thành viên mạng lưới đang hình thành các chương trình dậy tiếng Thái cho người lớn, và thực hành mở các lớp tiếng Thái cho các cán bộ các cơ quan nhà nước. Các cố gắng đang có để thử nghiệm đưa tiếng Thái vào chương trình học phổ thông. Xây dựng bộ font chữ tiếng Thái. Nhiều kết quả của mạng lưới đã kế thừa những kết quả của các nhà khoa học và những người Thái tâm huyết với ngôn ngữ của dân tộc mình.

Với hai chủ đề khác như bảo tồn và phát triển tri thức bản địa trong lĩnh vực khám chữa bệnh và phát triển cây thuốc nam và ca múa nhạc dân tộc, các câu lạc bộ và các nghệ nhân về ca múa nhạc, và các thầy lang (cả nam và nữ) đã thảo luận về các vấn đề mà họ cảm nhận, và khả năng hình thành mạng lưới để giải quyết các vấn đề đó. Tuy các tham dự viên đến từ các nhóm dân tộc và vùng dự án chủ yếu của CSDM, các cuộc thảo luận là những ví dụ rất đáng học hỏi.

Trong phiên chiều ngày thứ hai của chương trình, các đại biểu đã đến thăm vườn thuốc nam và rừng thuốc nam của xã Tràng Phái là nơi mà CSDM đã hỗ trợ 17 thành viên làm nghề thuốc và khám chữa bệnh bằng phương pháp cổ truyền, duy trì và bảo tồn nguồn gien quý của các cây thuốc địa phương. Tổ lang y đã được UBND xã hỗ trợ đất và dự án hỗ trợ kinh phí xây hai phòng khám và điều trị và chế biến thuốc nam ngay trong khu vực trạm xá. Hoạt động châm cứu đã bổ trợ cho các hoạt động khám chữa bệnh theo y học hiện đại. Hai thành viên của tổ lang y đã hiến rừng (khoảng 8 Ha) và vườn của cá nhân mình để làm nơi bản tồn nguồn gien cây thuốc địa phương và nơi truyền dậy cách nhận biết cây thuốc cho thế hệ trẻ, và các lang y mới.

Trong chương trình hội thảo có một đêm sinh hoạt giao lưu văn nghệ dân tộc với một đội văn nghệ xã của dân tộc Nùng từ một xã dự án cách trung tâm đào tạo gần 40 Km. Các tham dự viên người Thái cung tham gia biểu diễn như trẻ lại trong đêm giao lưu với điệu khèn bè và sáo pí pặp. Các tham dự viên người dân tộc càng thêm tự haò về những đóng góp của mình trong việc duy trì và phát huy vốn văn hóa của dân tộc mình và đề cao giá trị văn hóa văn nghệ của các dân tộc khác. Qua buổi văn nghệ và trao đổi với các diễn viên và các cán bộ thúc đẩy phong trào ca múa dân tộc, có thể thấy hoạt động này phù hợp với chủ trương của Nghị quyết 5 Trung ương đảng (2005?).

Nhà nước có những hoạt động ủng hộ trực tiếp cho phong trào văn nghệ dân tộc ở Lạng Sơn là một ví dụ. Các hoạt động hỗ trợ phong trào văn nghệ của huyện Văn Quang (Lạng Sơn) còn được chương trình 135 hỗ trợ kinh phí tới mức 15 triệu đồng để mua thiết bị âm thanh, nhạc cụ và trang phục cho một đội văn nghệ cấp xã. Ở cấp huyện, một cán bộ Phòng văn hóa chuyên trách văn nghệ quần chúng đã được đào tạo có nhiệm vụ và cũng say mê với việc xây dựng các câu lạc bộ ca hát cấp xã. Chị đã đóng góp xây dựng 32 câu lạc bộ trong tất cả các xã trong huyện. Chị đã say mê với các tiếng hát dân gian, kể cả lại hình ca hát trong các nghi lễ tôn giáo hoặc tang lễ và cải biên nâng cao thành các tiết mục nghệ thuật quần chúng để đưa ra giới thiệu với công chúng, và được hoan nghênh.

Qua tham dự Hội thảo, có thể học hỏi được những kinh nghiệm quý của CSDM về duy trì và phát huy các tri thức bản địa trong cộng đồng bà con dân tộc trong lĩnh vực ngôn ngữ, văn nghệ và chăm sóc sức khỏe. Một bài học quan trọng của CSDM là sự hiệp sức của NGO và nhà nước cấp huyện và xã trong những hoạt động theo định hướng này. Một bài học khác là đường hướng xây dựng chương trình từ những hoạt động từ nhỏ tới lớn và dựa trên những kinh nghiệm và sự hợp tác của các đối tác quen thuộc và đã có sự tin cậy. /DNQ

  Về trang trước    Bản in    Gửi email    Về đầu trang

Bài mới:  

Những ngày thực tập tốt nghiệp ở Yên Lương
27/04/2012 12:25' AM

Những ngày thực tập tốt nghiệp ở Yên Lương
27/04/2012 12:25' AM
Từ tháng hai đến hết tháng ba năm 2012, tôi đã may mắn được thực tập tại Trung tâm Dịch vụ Nông thôn (RDSC)- một tổ chức đã có hơn 15 năm kinh nghiệm trong công tác giảm nghèo. Với sự giúp đỡ của các cán bộ nghiên cứu và thực hành của Trung tâm, tôi đã có một kỳ thực tập bổ ích và thú vị với sự cải thiện kỹ năng nghiên cứu của mình từ khâu thiết kế nghiên cứu, chuẩn bị công cụ thu thập thông tin, thu thập thông tin định tính và định lượng, phân tích số liệu và viết báo cáo nghiên cứu.

Nên viết một báo cáo về một cuộc tập huấn như thế nào?
27/04/2012 12:01' AM

Nên viết một báo cáo về một cuộc tập huấn như thế nào?
27/04/2012 12:01' AM
Có những cán bộ mới tốt nghiệp tỏ ra lúng túng khi được yêu cầu viết một báo cáo mô tả một cuộc tập huấn hoặc một cuộc tọa đàm kỹ thuật tổ chức ở cộng đồng thôn bản. Do cấu trúc không mạch lạc hoặc do thiếu thông tin mong đợi, nhiều bài viết bị trả lại hoặc có thể không được tiếp nhận. Bài này được viết với mong muốn chia sẻ kinh nghiệm về viết báo cáo tập huấn với những cán bộ mới tham gia hoạt động phát triển nông thôn.

Phương pháp hội thảo "không gian mở"
23/12/2011 12:34' AM

Phương pháp hội thảo "không gian mở"
23/12/2011 12:34' AM
Tại hội thảo thường niên của VRN năm 2011, một phương pháp hội thảo mới đã được một thành viên từ tổ chức Action For the City giới thiệu và thao diễn. Đó là phương pháp “không gian mở”. Phần giới thiệu này đã được rất nhiều tham dự viên quan tâm.

Tổ chức một buổi phỏng vấn nhóm
20/11/2011 02:28' AM

Tổ chức một buổi phỏng vấn nhóm
20/11/2011 02:28' AM

Ngày 15 tháng 11 năm 2011, tôi được mời tham gia một cuộc phỏng vấn nhóm theo chủ đề sử dụng phương tiện kỹ thuật hiện đại do một nghiên cứu viên của một trường đại học Mỹ thực hiện. Cuộc nghiên cứu này nhằm xác định tính khả thi của việc thực hiện một chương trình đào tạo từ xa với internet cho ngành công tác xã hội ở trường đại học Hà Nội. Tôi ghi chép lại đây để cùng học hỏi như một trường hợp (case study).

Chia sẻ bài học về trồng cây, rau và nuôi giun làm thức ăn cho gà
18/11/2011 05:03' PM

Chia sẻ bài học về trồng cây, rau và nuôi giun làm thức ăn cho gà
18/11/2011 05:03' PM
Việc chăn nuôi gà không đòi hỏi lao động nặng, và có thể phù hợp với nhiều bạn có hạn chế về sức khoẻ hay thể lực, hoặc với người nhỏ tuổi và cao tuổi. Sau khi nuôi nhiều lứa gà trong hai năm, có lứa gà, nhóm chúng mình đã nuôi tới 2000 con, và bán trong những đợt lễ, tết, và bán trong những ngày thường; còn thường thì nuôi 300-500 con một lứa, thì nhóm mình thấy việc chuẩn bị thức ăn nuôi gà không phải đơn giản. Bữa nay, mình chia sẻ những gì mình biết về chuẩn bị thức ăn cho gà trồng từ các loại cây cỏ và giun nuôi ở vườn nhé? Điều này quan trọng ở chỗ là giúp giảm chi phí thức ăn, mà đây là khoản đầu tư có lớn như người ta vẫn nói “một tiền gà, ba tiền thóc”..

©2004 Bản quyền Trung tâm Dịch vụ Phát triển Nông thôn - RDSC
Số 2 nhà D, 45/39 Hào Nam, Đống Đa, Hà Nội,Việt Nam
Email: rdsc@netnam.vn - Phone: +84-4-3-512 1175 - Fax: +84-4-3-512 1175
Website được xây dựng trên Công nghệ ViePortal của Hanoi Software JSC