CHIA SẺ VỀ KHÓA TẬP HUẤN ĐÁNH GIÁ TÁC ĐỘNG DỰ ÁN

Phạm Thị Thanh, RDSC PT

Ngày 15 tháng 5 năm 2010

1. Bối cảnh

Nhằm góp phần vào việc phát triển nguồn nhân lực làm CTXH và PTCĐ - đặc biệt là cho các anh chị đang công tác tại vùng sâu, xa, kém phát triển, Trung tâm Nghiên cứu, Tư vấn Công tác xã hội và Phát triển cộng đồng phối hợp cùng với Khoa Xã hội học và Công tác xã hội tổ chức Khóa tập huấn “Đánh giá tác động dự án” từ ngày 10 – 14/5/2010 diễn ra tại Trường Đại học Đà Lạt.

Tham dự khóa tập huấn có 18 học viên (9 nam, 9 nữ) đến từ các tổ chức Đoàn thể như Hội Nông dân, Hội Phụ nữ các tỉnh Hà Giang, Hà Tĩnh, Thái Nguyên, Cà Mau, Thành phố Hồ Chí Minh, các NGO trong nước như CODES, RDSC, CEPHAD, Văn phòng Bác Ái Đà Lạt và tham dự viên đến từ Khoa Xã hội học và Công tác Xã hội, trường Đại học Đà Lạt. Các tham dự viên có vị trí công tác khác nhau như cán bộ dự án, chuyên viên của các Hội (Phụ nữ, Nông dân), phó chủ tịch Ủy ban Nhân dân nhưng đều thực hiện hoặc điều phối một dự án nhất định... Do vậy, việc tổ chức Khóa tập huấn này giúp các tham dự viên nâng cao năng lực trong lĩnh vực liên quan đến dự án.

Tập huấn viên chính là ông Chu Dũng và bà Nguyễn Thị Dung của Trung tâm Nghiên cứu, Tư vấn Công tác xã hội và Phát triển cộng đồng (SDRC). Bên cạnh đó, có sự tham gia của ông Nguyễn Hữu Tân (trưởng Khoa Xã hội học và Công tác Xã hội, trường Đại học Đà Lạt) và bà Nguyễn Ái Mỹ (SDRC).

Khóa tập huấn diễn ra trong bối cảnh cán bộ dự án hoặc cán bộ trong ban quản lý dự án đã, đang và sẽ thực hiện đánh giá tác động dự án mà tổ chức thực hiện. Về phương pháp tập huấn, tập huấn viên chủ yếu chia sẻ lý thuyết và kinh nghiệm thực tế cũng như làm việc nhóm nhỏ. Học viên có cơ hội chia sẻ, học hỏi lĩnh vực liên quan chuyên môn từ các đồng nghiệp cùng với giảng viên. Ngoài ra, tham dự viên được thực hành trực tiếp đánh giá tác động dự án “Những nẻo đường đến đại học” của trường Đại học Đà lạt. Do vậy, khóa tập huấn đã cung cấp cho tham dự viên kiến thức và thực hành nội dung đánh giá tác động dự án một cách bổ ích, thiết thực. Từ đó, tham dự viên nâng cao năng lực bản thân trong quá trình thực hiện và đánh giá tác động dự án.

2. Nội dung tập huấn

Trong ngày đầu khóa tập huấn, việc chia sẻ lý thuyết về đánh giá, lượng giá, tác động, chuỗi tác động đã giúp cho học viên hiểu rõ sự khác biệt giữa đánh giá dự án và đánh giá tác động dự án. Đánh giá dự án là quá trình áp dụng một cách hệ thống các quy trình nghiên cứu nhằm đánh giá khái niệm, thiết kế, triển khai và tính hiệu quả của các chương trình can thiệp xã hội. Ở đây, có sự bàn luận sôi nổi về sự giống nhau và khác nhau giữa lượng giá và đánh giá. Có ý kiến cho rằng, có sự phân biệt đánh giá và lượng giá là do cách gọi giữa hai miền Bắc và Nam. Xét về bản chất, đánh giá và lượng giá dùng để xác định chương trình nào có hiểu quả và làm thế nào để các chương trình đó đạt được hiệu quả mong đợi, giúp các nhà lạp kế hoạch và triển khai chương trình đó có hiệu quả hơn trong tương lai.

Đánh giá bao gồm: đánh giá định hình (formative evaluation) là hoạt động điều tra trước dự án, đánh giá quá trình (process evaluation) diễn ra trong suốt quá trình thực hiện dự án và đánh giá tác động dự án (impact summative evaluation) diễn ra trong khi giai đoạn giữa dự án, kết thúc dự án và sau khi kết thúc dự án để xác định những thay đổi tích cực hay tiêu cực do dự án mang lại. Nội dung đánh giá bào gồm đánh giá tiến độ, hiệu quả, tính phù hợp, sự tham gia, tính công bằng, khả năng bền vững của dự án, hệ thống quản lý và giám sát dự án, bài học kinh nghiệm và khuyến nghị.

Tác động dự án là những thay đổi tích cực hay không tích cực (mong muốn hay không mong muốn) do dự án mang lại. Đánh giá tác động xem xét các thay đổi điều kiện vật chất, xã hội và tinh thần của đời sống con người (cấp cộng đồng, tổ chức, chính sách).

Một nội dung quan trọng trong khóa tập huấn là xây dựng chuỗi tác động. Bởi nó đóng vai trò quan trọng trong việc thực hiện đánh giá tác động dự án.Nó giúp các bên liên quan (như cán bộ dự án) tham gia vào đánh giá tác động, xác định chuỗi kết quả dự án, từ đó, giúp nhóm đánh giá xác định mục tiêu và nội dung đánh giá sát thực hơn. Ngoài ra, chuỗi tác động giúp nhóm đánh giá đưa ra những giả thuyết cũng như xây dựng các chỉ báo đo lường tác động. Các hợp phần trong chuỗi tác động bao gồm: hoạt động dự án, kết quả đầu ra, sử dụng kết quả đầu ra, hiệu quả và tác động. Xây dựng chuỗi tác động cần có sự tham gia của các bên liên quan, đặc biệt là những người thực hiện dự án.

Trong những ngày tiếp theo của khóa tập huấn, tham dự viên được giới thiệu về TOR – Terms of Refenece (bản tham chiếu), xây dựng các bước khi đánh giá tác động dự án, phương pháp nghiên cứu.

Bản tham chiếu nêu rõ bối cảnh dự án và lý do tiến hành đánh giá (mục đích/mục tiêu của đợt đánh giá với bên đặt hàng (nếu là đánh giá ngoài) và với các cán bộ của tổ chức (nếu là đánh giá nội bộ)). Bản tham chiếu làm rõ yêu cầu và trách nhiệm của nhà tư vấn/đánh giá.

Khi đánh giá tác động dự án, cần xây dựng các bước:

• Xác định mục đích đợt đánh giá: làm rõ và thống nhất giữa các bên liên quan về mục đích, mục tiêu, kết quả đầu ra của đợt đánh giá.
• Thiết lập nhóm đánh giá: các thành viên có chuyên môn, kinh nghiệm liên quan và biết rõ nhiệm vụ của mình.
• Nghiên cứu tài liệu thứ cấp: nhóm đánh giá có được các thông tin liên quan đến dự án (đề xuất dự án, báo cáo hoạt động, báo cáo tiến độ, báo cáo tài chính, báo cáo đánh giá giữa kỳ, ban đầu...). Từ đó, nhóm đánh giá xác định những thông tin nào tiếp tục tìm hiểu và kiểm định trong quá trình đánh giá.
• Xây dựng chuỗi tác động dự án: xác định mối quan hệ giữa các thành phần của chuỗi tác động
• Xây dựng chỉ số đánh giá: Trong khung logic dự án, các chỉ số đầu ra được sử dụng để đánh giá kết quả thực hiện dự án. Trong khi đó, chỉ số đánh giá tác động của dự án thường bị thiếu (hoặc chưa được thiết kế từ dự án). Một số chỉ số đầu ra có thể dùng để đánh giá một số tác động, tuy nhiên, vẫn cần thiết phải đưa ra những chỉ số đánh giá tác động ở cuối hoặc sau dự án.
• Lựa chọn công cụ và phương pháp đánh giá giúp nhóm đánh giá hoàn thành/đạt được mục tiêu một cách hiệu quả nhất.
• Chọn mẫu nghiên cứu đánh giá: về địa bàn, số người cung cấp thông tin. Có nhiều cách chọn mẫu như chọn mẫu ngẫu nhiên đơn giản, mẫu hệ thống, mẫu phân tầng, mẫu phán đoán, mẫu định ngạch... Tuy nhiên, mẫu đánh giá phải phản ánh đặc điểm tập hợp tổng thể mà nó đại diện.
• Lập kế hoạch thu thập thông tin: bao gồm mục tiêu đánh giá, kết quả cần đạt, nội dung đánh giá, thời gian đánh giá, hậu cần, phương tiện làm việc...
• Thu thập và phân tích thông tin: thông tin cần được thu thập và phân tích sơ bộ tại hiện trường. Sau đó nhóm đánh giá tổng hợp và bổ sung thêm sau mỗi ngày thu thập thông tin.
• Tổng hợp thông tin: xác định những thay đổi tích cực hay tiêu cực, nguyên nhân của thay đổi đó. Từ đó đề ra những khuyến nghị về việc duy trì các tác nhân tích cực và hạn chế tác nhân tiêu cực. Ngoài ra, cần kiểm chứng thông tin thu thập được với các bên liên quan.
• Viết và trình bày báo cáo: tổng hợp các phát hiện và đề ra các khuyến nghị. Báo các đánh giá cần được trình bày và kiểm chứng với các bên liên quan, bổ sung hoặc điều chỉnh thông tin sau khi có ý kiến phản hồi của bên liên quan.

Trong khóa tập huấn này, tham dự viên được giới thiệu sơ bộ về phương pháp nghiên cứu (định lượng, định tính), và một số công cụ sử dụng trong thu thập thông tin như bảng hỏi định lượng, phỏng vấn bán cấu trúc, cây nhân quả, biểu tượng gương mặt, vẽ tranh, tiến trình lịch sử... Bởi đa số các tham dự viên đều có hiểu biết nhất định trong việc sử dụng phương pháp định lượng và định tính. Tuy nhiên, việc lượng hóa định tính trong đánh giá dự án nhất định (mức độ tham gia của người dân) là một khó khăn gặp phải của hầu hết nghiên cứu viên. Nó đòi hỏi sự linh hoạt, hiểu biết và khéo léo áp dụng của từng nghiên cứu viên trong những trường hợp đánh giá cụ thể. Tùy theo nội dung đánh giá để xây dựng bảng hỏi (lượng hóa định tính) cho phù hợp, vẫn bảo đảm kết quả đánh giá một cách chính xác.

Tập huấn có sự tham gia được sử dụng xuyên suốt trong 5 ngày của khóa học. Học viên làm bài tập nhóm một cách tích cực, sôi nổi và đã mang lại những kết quả mong đợi nhất định. Đặc biệt là trong hai ngày cuối của khóa tập huấn, học viên được áp dụng lý thuyết để thực hành đánh giá tác động dự án “Những nẻo đường đến đại học – gọi tắt là dự án PHE – Pathways to Higher Education” giai đoạn III do quỹ Ford – Hoa Kỳ tài trợ (tên gọi cụ thể dự án thực hiện tại trường Đại học Đà Lạt là “Hỗ trợ học sinh, sinh viên thiệt thòi tiếp cận giáo dục đại học”).

Tham dự viên được nghe trình bày quá trình thực hiện dự án, những khó khăn, thuận lợi và một số kết quả thành công cũng như chưa đạt được của dự án. Từ đó, tham dự viên cùng nhóm của mình hoàn thành bài tập đánh giá tác động một mục tiêu/hoạt động dự án thông qua phỏng vấn, thảo luận nhóm với người hưởng lợi từ dự án (sinh viên trường Đại học Đà Lạt), cán bộ thực hiện dự án cũng như ban quản lý dự án. Các kết quả làm việc được 4 nhóm trình bày trên PowerPoint, được các tập huấn viên, Ban quản lý dự án, cán bộ dự án và các nhóm khác bổ sung để bài tập hoàn thiện. Do vậy, các tham dự viên đều được Ban tổ chức khóa tập huấn cấp chứng chỉ.

3. Kết luận

Việc tham dự khóa tập huấn “Đánh giá tác động dự án” do SDRC tổ chức đã giúp cho tham dự viên hiểu, nâng cao năng lực bản thân trong quá trình thực hiện, đánh giá, đánh giá tác động dự án. Riêng cán bộ của RDSC đã học hỏi lý thuyết cũng như học hỏi những kinh nghiệm từ các giảng viên, đồng nghiệp, để có thể áp dụng đánh giá một hợp phần dự án mà RDSC đang thực hiện trong một thời gian sớm nhất.

  Về trang trước    Bản in    Gửi email    Về đầu trang

Bài mới:  

Dịch vụ tư vấn và đào tạo làm kế toán dự án với phần mềm quốc tế MYOB 12
29/12/2011 08:53' AM

Dịch vụ tư vấn và đào tạo làm kế toán dự án với phần mềm quốc tế MYOB 12
29/12/2011 08:53' AM
Bạn cần quản lý tài chính cho một dự án có nhiều hợp phần với mỗi nhà tài trợ cho một hợp phần? Bạn phải quản lý tài chính của hai, ba, nhiều dự án?
Bạn muốn giám sát dự án về mặt tài chính của mỗi hợp phần ở từng địa phương?
Bạn cần số liệu về thu và chi của cả dự án cho một quý? cho cả quý?
Bạn muốn so sánh thu chi của dự án với ngân sách được lập?
Bạn muốn có báo cáo thu chi và bảng tổng kết tài sản (có đối chiếu với ngân sách) và ở dạng excel hay dạng word để gửi đi ở dạng điện tử trong 30 phút ? BẠN HÃY CỬ KẾ TOÁN TỚI LÀM CÁC BÀI TẬP VỚI PHẦN MỀM MYOB TẠI RDSC!

Đại biểu Phù Ninh thăm quan mô hình tín dụng và canh tác bền vững tại xã Yên Lương
22/12/2011 03:10' PM

Đại biểu Phù Ninh thăm quan mô hình tín dụng và canh tác bền vững tại xã Yên Lương
22/12/2011 03:10' PM
Ngày 30 tháng 11 năm 2011, 50 đại biểu từ cộng đồng ba xã Thạch Thản, Vĩnh Phú và Bảo Thanh huyện Phù Ninh tỉnh Phú Thọ cùng Ban Quản lý Dự án VM021 do SRD thực hiện đã tổ chức một chuyến tham quan học tập tới xã Yên Lương. Là một dự án về quản lý tài nguyên thiên nhiên bền vững, VM021 quan tâm tìm hiểu các bài học của Hội Phụ nữ xã Yên Lương về xây dựng và duy trì các tổ hợp tác của nông dân, đặc biệt qua mô hình Quỹ tín dụng phụ nữ xã cho người nghèo, và mô hình phát triển chăn nuôi gia cầm theo hướng thị trường.

Khoá học OJTP về nuôi gia cầm tại Yên Lương, Phú Thọ
22/07/2011 12:06' PM

Khoá học OJTP về nuôi gia cầm tại Yên Lương, Phú Thọ
22/07/2011 12:06' PM
RDSC trân trọng mời thành viên các tổ chức đoàn thể và tổ chức NGOs tham gia khoá học ngắn hạn về chăn nuôi gia cầm theo chuẩn mực chăn nuôi sạch và an toàn (VietGahp) bằng phương pháp OJTP (on-job-training on poultry) tại Trạm thực nghiệm Chăn Nuôi Gia súc nhỏ và Gia cầm, thôn Lục Lương, xã Yên Lương huyện Thanh Sơn, Phú Thọ. Các khoá học tổ chức theo nhu cầu, không hạn chế số người học, nhưng không quá 8 người một lớp. Đăng ký tham gia theo số điện thoại 0984777845, 0934440212, 0913229762 và email rdsc@netnam.vn.

Khoá học kế toán dùng phần mềm MYOB
12/12/2010 01:08' AM

Khoá học kế toán dùng phần mềm MYOB
12/12/2010 01:08' AM
Trong tổ chức của bạn, hoạt động công tác kế toán có khi nào được coi như là một việc “huyền bí”? Tổ chức của bạn có “lệ thuộc” vào kế toán viên đến mức có rủi ro đáng kể về tổ chức nếu người kế toán nghỉ việc đột xuất? Trong tổ chức của bạn, việc theo dõi hoạt động quản lý chuyên môn hay một địa bàn có tách rời với quản lý tiến độ dự án về mặt tài chính? Cơ quan hay doanh nghiệp của bạn thực hiện kế toán bằng bản tính điện tử Excel? Nếu một câu trả lời là “Có” thì bạn hãy quan tâm tới khoá học này.

Khoá học về sử lý số liệu điều tra bằng SPSS phiên bản 16
04/01/2011 05:44' PM

Khoá học về sử lý số liệu điều tra bằng SPSS phiên bản 16
04/01/2011 05:44' PM

Khoá tập huấn rèn luyện các kỹ năng sử dụng chương trình phân tích số liệu thống kê SPSS Phiên bản 16 nhằm giúp các tham dự viên khẳ năng mã hoá, kê khai biến, nhập số liệu và phân tích các số liệu của các hệ thống theo dõi và giám sát dự án, các cuộc điều tra tình hình kinh tế xã hội hoặc nghiên cứu dư luận xã hội, và các cuộc đánh giá giữa hay cuối kỳ của các dự án phát triển-xã hội.

Khoá học dành cho các học viên có học vấn cao đẳng hoặc đại học, có kinh nghiệm ít nhất 1 năm trong lĩnh vực nghiên cứu, hoặc quản lý dự án; thành thạo sử dụng phần mềm MS Office, và có tiếng Anh thực hành tốt. Khoá học tổ chức vào các tháng ba, sáu và tháng 9 hàng năm tại một trong ba thành phố là Hà Nội, Đồng Hới, và Đà Lạt.
Học phí khoá học là bốn triệu đồng một khoá học, bao gồm thời gian học, tài liệu tham khảo, và ăn nhẹ giữa giờ.

©2004 Bản quyền Trung tâm Dịch vụ Phát triển Nông thôn - RDSC
Số 2 nhà D, 45/39 Hào Nam, Đống Đa, Hà Nội,Việt Nam
Email: rdsc@netnam.vn - Phone: +84-4-3-512 1175 - Fax: +84-4-3-512 1175
Website được xây dựng trên Công nghệ ViePortal của Hanoi Software JSC