Kinh nghiệm nuôi lợn nái của chị Nhượng
Đinh Thị Nhượng
Chi hội trưởng hội phụ nữ thôn 7 xã Yên Lương
Ghi chép: Nguyễn Hồng Thanh, Xúc tác viên RDSC
Trong cuộc thảo luận giữa các thành viên nhóm hộ nghèo, các chị đã cùng nhau chia sẻ kinh nghiệm nuôi lợn nái sinh sản cùng chị Đinh Thị Nhượng. Đến với buổi toạ đàm về chăn nuôi do RDSC tổ chức tại trạm thực nghiệm trong thôn, chị Nhượng đã chia sẻ cùng 36 bà con trong trong thôn kinh nghiệm chăn nuôi lợn nái nái trong quá trình mang thai và nuôi con mà chị đã áp dụng hiệu quả cho gia đình mình.
Chị Nhựơng là người dân tộc Mường, gia đình có chồng mất sớm, một mình nuôi hai con khôn lớn. Hiện tại gia đình chị làm 5 sào ruộng có năng suất 150kg/sào mỗi năm hai vụ. Ngoài trồng trọt, chăn nuôi lợn là một nguồn thu quan trọng của gia đình. Trước năm 2007, chị nấu rượu nuôi lợn thịt, nhưng từ năm 2008 đến nay chị chuyển sang nuôi lợn nái. Trong năm 2008, chị xuất được năm lứa với tổng số 39 con xuất chuồng. Với trọng lượng trung bình mỗi con 10 kg và giá bán thị trường hiện tại là 45 ngàn/kg lợn giống, chị có một nguồn thu đáng nể nếu quy từ bán lợn con là trên 16 triệu đồng.
Chọn giống
Chọn con giống mông vai nở đều là lợn giống hai dòng để nuôi. Con giống phải có từ 12 đến 14 vú cách nhau đều, không có vú lép. Con nái tốt hay ăn tạp, ham ăn chân sau cao hơn chân trước móng dạng chân vịt.
Phối giống
Khi lợn động dục đến ngày thứ ba thấy hoa đỏ tím thì phối giống cho lợn.
Thời gian mang thai đến khi đẻ thường từ 115 dến 116 ngày, nhưng có con đến 120 ngày mới sinh.
Cho ăn thời kỳ mang thai
Lợn được cho ăn ngày ba bữa sáng - tối – trưa. Khi nuôi lợn chửa, chị nấu thức ăn cho lợn có đầy đủ dinh dưỡng cho lợn mẹ nuôi thai gồm cám gạo, cám ngô, cám sắn và các loại rau.
Gia đình chị làm đậu phụ và chị dùng bã đậu cho lợn ăn, Chị cũng nấu rượu lấy bỗng nuôi lợn. Do có nhiều thức ăn từ sản phẩm phụ của sản xuất, gia đình ít sử dụng và ít phải chi phí cho thức ăn chăn nuôi công nghiệp. Các hộ khác có những hộ trong thời gian nuôi lợn con để chóng lớn cũng dùng thức ăn chăn nuôi bổ sung.
Chăm sóc lợn mẹ khi đẻ và sau khi đẻ
Đến ngày đẻ, chị thấy lợn thường tiểu tiện lung tung khắp chuồng đó là hiện tượng trở dạ đẻ. Khi đó, chị chuẩn bị kéo, chỉ buộc rốn, dẻ lau để lau cho lợn con. Lợn con được cắt rốn buộc chỉ rồi cho vào thúng. Đến khi lợn mẹ đẻ xong thì bấm lợn răng nanh cho lợn con và rồi thả lợn con vào với mẹ. Con nhỏ thả vào vú đầu để lợn mẹ cho con bú. Chị cho biết nếu mình không bấm răng nanh cho lợn con, khi bú lợn mẹ sẽ đau và không cho con bú. Trong mấy ngày đầu lợn đẻ, để cung cấp đủ sữa cho lợn con bú, chị cho ăn tăng khẩu phần và cũng có bổ sung gạo vào thức ăn của lợn.
Chị thường nấu cho lợn mẹ sau đẻ cháo gạo, nếu nhà có gạo nếp thì chị cũng bỏ thêm vào, vì nghe nói làm thế thì tốt cho lợn mẹ. Chị cũng cho thêm vào cám gạo ngô và rau xanh. Chị cũng mua thêm cám đậm đặc (thức ăn công nghiệp) dành cho nái chửa và sau đẻ.
Chị thường xuyên kiểm tra để ý đến lợn mẹ có đủ sữa cho con bú trong ngày. Nếu lợn mẹ kém ăn thiếu sữa thì chị bổ sung gói dinh dưỡng cho lợn mẹ để lợn mẹ có đủ chất phòng chống bại liệt sau khi đẻ và kích thích ăn khỏe để mẹ đủ sữa cho con. Lợn nái một số hộ thường bị bại liệt, nhưng lợn nhà chị thì chưa bị bại liệt bao giờ.
Chăn sóc lợn con
Lợn con đẻ được ba bốn ngày thì tiêm mũi sắt lần một. Sau bảy ngày thì tiêm tiếp lần hai. Khi tiêm đủ hai mũi, đảm bảo lợn con không mắc bệnh đường ruột tiêu chảy, phân trắng.
Hàng ngày phải vệ sinh chuồng trại sạch sẽ mùa hè thoáng mát mùa đông phải đủ ấm. Phải quan sát lợn con thường xuyên để kịp thời phát hiện bệnh để điều trị sớm.
Khoảng 20 ngày thì cho lợn con tập ăn và tách con dần khỏi mẹ để lợn con ăn dặn nhiều hơn và lợn mẹ nhanh đi lấy giống. Khi được ba tuần tuổi, lợn con biết liếm láp bên máng lợn mẹ, chị nấu cám cho lợn con riêng cho ăn nhiều bữa trong ngày. Khi lợn con ăn khoẻ, được 6 tuần thì chị cai sữa. Ngoài thức ăn có sẵn như cám gạo, ngô, rau thì nên cho lợn con ăn cám viên hay cám đậm đặc dành cho lợn con từ tập ăn đến 15kg.
Lợn con của nhà chị thường rất to và dài. Chị Nhượng cho biết gia đình chị nuôi lợn con vào khoảng tuần thứ 2 sau khi đẻ là lợn bị đi ỉa phân trắng, hiện gia đình chị vẫn chưa biết sử lý và phải gọi thú y.
Nếu chăm sóc tốt thì sau khi lợn đẻ được 55 ngày thì chị xuất chuồng lợn con. Lợn con gia đình chị nuôi từ khi để đến khi 2 tháng tuổi đạt được 25 kg/con. Gia đình chị thường dùng lợn con để nuôi lợn thịt luôn và không bán ra ngoài.
Phần thảo luận
Kinh nghiệm của chị Nhượng được mọi người thảo luận sôi nổi. Anh Tiến, thú y viên xã cho biết, không nhất thiết chọn lợn nái có móng hình chân vịt vì chỉ có lợn Móng cái mới có móng chân kiểu này. Nói chung hơn, nên chọn con nái là con lông thưa và mông hở. Với lợn con, khi được 15 ngày thì nên tập cho ăn, và nên cai sữa sau một tháng.
Theo anh Hùng, một người nuôi lợn nái trong thôn, đầu tiên nên cho lợn bú tự do và nên cai sữa sau 21 ngày. Việc cai sữa cần thực hiện từ từ, ví dụ ngày bình thường bú năm lần, thì ngày sau giảm lần cho bú và sau khi hạn chế được một tuần thì dừng hẳn.
Anh Sinh, thú y viên tham gia cuộc tọa đàm cho biết, để phòng bệnh ỉa phân trắng cho lợn con, tốt nhất khi lợn đẻ được 3 ngày các hộ tiêm sắt, sau đó 7 ngày tiêm lại lần nữa, liều lượng theo như chỉ dẫn ở bao bì.
Về phòng bệnh ỉa phân trắng cho lợn con, bác Đinh Văn Sách, là một người nuôi lợn nái có nhiều kinh nghiệm tốt tại Khu 7 cho biết, có thể giải quyết được nếu lợn sau khi đẻ ba ngày tiêm mũi sắt đầu, sau đó tiêm mũi hai vào ngày thứ 7 và mũi thứ 3 vào ngày 21. Nếu thực hiện tiêm đúng thì đàn lợn hồng đều và tránh được bệnh ỉa phân trắng.
Về chăm sóc đặc biệt là khi lợn phối giống và khi lợn đẻ. Phối giống lợn vào ngày thứ 3 kể từ khi lợn có dấu hiệu động dục. Lứa đầu tôt nhất là thụ tinh trực tiếp cho lợn đực nhảy. Các lứa thứ hai trở đi thì có thể phối giống nhân tạo hoặc trực tiếp đều được.
Khi lợn đẻ phải đỡ từng con tránh lớn bị ngạt chết và lau sạch để trong thúng có vải mền lót. Khi lợn đẻ xong mới cho con bú và bắt từng con vào mỗi vú, lưu ý con nhỏ cho vào những vú đầu. Cát nanh ngay sau khi đẻ để tránh lợn con cắn mẹ.
Một vấn đề trong khi nuôi lợn nái sinh sản được bà con quan tâm nhiều đó là làm sao tăng số đàn lợn trong cùng một thời điểm. Hiện tại mỗi năm lợn mẹ chỉ sinh sản được hai đàn. Tổ khuyến nông cho biết, có thể giải quyết vấn đề này bằng cai sữa lợn con sớm theo phương pháp khoa học. Khi cai sữa không nên đột ngột mà phải đợn lợn con 21 ngày tuổi mới có thể cai được. Người nuôi phải để lợn mẹ cho con bú đúng bữa, đúng thời gian. Những ngày đầu cho ăn nhiều bữa, sau đó giảm số bữa dần và khi lợn quen thì cho bú ít và ngừng hẳn. Chú ý khi lợn bú xong là nhốt riêng chuồng và phải cho lợn con tập ăn bổ sung, còn lợn mẹ cần cho ăn đủ thức ăn như rau, tinh bột các loại.
Phòng bệnh bại liệt cho lợn mẹ bằng cách choăn bổ xung các lợi bột can xi như vỏ ốc, chai, hến, bột xương các loại động vật. Nếu lợn có dấu hiệu bại liệt phải chữa trị ngay .
Khi một nông dân nuôi lợn nái hỏi số con lợn bao nhiêu là phù hợp và làm thế nào để tránh viêm vú cho lợn mẹ, các thú y viên đã trao đổi, để tránh viêm vú cho lợn nái cần phải vệ sinh chuồng trại sạch sẽ, chăm sóc lợn tốt tránh làm nái mẹ bị bại liệt đồng thời số còn bằng hoặc ít hơn số vú mẹ từ 1-2 con.
Kết thúc buổi tọa đàm, bà con nhất trí với đề nghị nội dung sinh hoạt lần sau là phòng và chữa bệnh cho lúa và có đi thực tiễn thăm lúa ngoài đồng. Số lượt đọc:
348
-
Cập nhật lần cuối:
11/04/2009 11:23:54 PM Bài mới:
 Hoạt động tổ chức cộng đồng của dự án CASI 3 tại Yên Lương03/03/2012 12:03' PM Trong tháng 2, Dự án CASI 3 Yên
Lương có những hoạt động về tổ chức cộng đồng ở cấp xã và thôn. Dự án đã tổ chức Ban Quản lý và cộng đồng đã hình thành hai CLB và lãnh đạo của CLB tại thôn Quất (phụ nữ Thổ và Mường) và Bồ Xồ (phụ nữ Dao). Các CLB đã đưa ra kế hoạch hoạt động chi tiết của dự án cho tháng 3/2012. Đàn gà ở Trạm thực nghiệm ở Yên Lương tháng 6 năm 2010 09/07/2010 06:17' PM Tính đến cuối tháng, cả trạm có
1590 con gà ta và gà đặc sản trong hai đàn. Đàn gà hai tháng tuổi bên
chuồng
lợn cũ (khu B) có 800 con, đàn gà một tháng tuổi bên chuồng thỏ cũ (Khu
A) có 490
con, và đàn gà đặc sản có khoảng 30 con cả lớn lẫn bé gồm gà cẩm và gà
chọi. Báo cáo tiến độ thực hiện dự án Tăng cường sự tham gia của nhân dân trong phát triển kinh tế xã hội: Phần 2 . huyện Thanh Sơn 21/06/2009 11:57' PM Bài này giới thiệu Phần 2 của Báo cáo tiến độ thực hiện dự án Tăng cường sự tham gia của nhân dân trong phát triển kinh tế xã hội tại huyện Thanh Sơn.
Tại huyện Thanh Sơn, dự án thực hiện ở hai địa bàn là xã Tân Lập và Yên Lương, đều là dân tộc miền núi thuộc chương trình 135 Giai đoạn II. Trong giai đoạn này, dự án hoàn thiện các hoạt động ở mỗi xã hai thôn dân tộc Mường và đang mở rộng thực hiện ở các thôn mới tại các cộng đồng dân tộc Dao. Cùng với Thu Cúc, tại hai xã này, dự án thực hiện mô hình giảm nghèo bằng khuyến nông toàn diện có trọng điểm cho những người nghèo nhất được lựa chọn. Khuyến nông toàn diện bao gồm các hợp phần hỗ trợ về phân bón, lương thực trong thời gian giáp hạt theo các phương thức truyền thống của cộng đồng ở dạng quỹ quay vòng, hỗ trợ tri thức về sản xuất trồng trọt lương thực, chăn nuôi tiểu gia súc, hỗ trợ hộ nghèo tiếp cận các quyền lợi của mình về chính sách của chính phủ. Hạt nhân của chương trình khuyến nông toàn diện là các khuyến nông viên (chọn từ đội ngũ khuyến nông của xã hoặc các hộ nông dân giỏi) và một trạm thực nghiệm tổ chức tại một thôn để làm điểm thực hành chuyển giao kỹ năng qua tập huấn, trao đổi, tọa đàm. Báo cáo Tiến độ hai năm thực hiện dự án Tăng cường sự Tham gia của Nhân dân trong Phát triển Kinh tế Xã hội tại tỉnh Phú Thọ-Giai đoạn II. Phần 1 21/06/2009 11:48' PM Bài này là phần 1 của Báo cáo Tiến độ hai năm thực hiện dự án Tăng cường sự Tham gia của Nhân dân trong Phát triển Kinh tế Xã hội tại tỉnh Phú Thọ-Giai đoạn II.
Báo cáo này do Ban Quản lý Dự án thực hiện nhằm phản ánh tiến độ, kết quả của dự án trong giai đoạn từ tháng 10 năm 2008 đến tháng 05 năm 2009. Ban Quản lý dự án lập báo cáo này để làm rõ tình hình thực hiện dự án với các cơ quan quản lý cấp tỉnh, cấp huyện, cấp xã, và các đối tác ở cơ sở.
Báo cáo này đề cập tới chủ yếu tới các hoạt động và kết quả trong quá trình thực hiện những điều chỉnh quan trọng của Giai đoạn 2, những khó khăn thuận lợi và điểm mạnh và yếu của các hợp phần và hướng đi cho tới thời điểm kết thúc dự án. Bản báo cáo cũng đề xuất hướng mở rộng chương trình cho giai đoạn sau dự án. Các mục tiêu của dự án được đánh giá và trình bày trong một báo riêng trên cơ sở một cuộc khảo sát dự kiến thực hiện vào tháng 5 và 6 năm 2009 với sự tham gia của các đối tác địa phương. Báo cáo tiến độ thực hiện dự án Tăng cường sự tham gia của nhân dân trong phát triển kinh tế xã hội: Phần 5. Tổ chức và Quản lý Dự án 21/06/2009 12:22' AM Phần 5 và là phần cuối của loạt bài đề cấp tới công tác tổ chức và quản lý của dự án. Trong năm thứ hai của dự án, công tác quản lý dự án được chuyển mạnh từ Văn phòng Hà nội sang Văn Phòng Phú thọ. Không chỉ vậy, văn phòng làm việc còn được chuyển về gần hơn với các xã dự án. Đội ngũ cán bộ được bổ xung cân đối hơn về chuyên môn. Việc quản lý dự án, đặc biệt là các hoạt động báo cáo, thảo luận trong đổi thông tin tiến độ, đến tháng 5 năm 2009 trở đi đã ổn định và có nền nếp. Bài đã đăng: Phụ nữ Thu Cúc trong nhiệm vụ phát triển kinh tế xã hội của địa phương 08/04/2009 08:35' AM Ngày 5-3-2009, tại Tọa đàm về bình đẳng giới tổ chức tại Thu Cúc, Bí thư Đảng Ủy xã đã có bài phát biểu về vai trò của phụ nữ Thu Cúc trong nhiệm vụ phát triển kinh tế xã hội của địa phương. Chúng tôi xin trân trọng giới thiệu. Tiếp cận tập huấn nông dân dân tộc với nông dân dân tộc tại xã Thu Cúc 08/04/2009 01:12' AM Từ sau Tết Nguyên Đán năm 2009 tới nay, trong xã Thu Cúc (huyện Tân Sơn, Phú Thọ) đang có nhiều dịch bệnh gia súc gia cầm lây lan, gây ra thiệt hại cho nhiều hộ gia đình, nhất là những hộ nghèo. Phần lớn các gia đình nghèo dân tộc Mường và Dao trong xã chưa biết cách phòng chống cũng như chữa bệnh cho gia súc, gia cầm trong chăn nuôi gia đình. Ngày 17 tháng 3 năm 2009, cùng với thú y viên của xã, RDSC đã tổ chức một cuộc tập huấn nhỏ trong khoảng hai tiếng rưỡi cho bà con thôn Chiềng 2 xã Thu Cúc. Toạ đàm về thực hiện bình đẳng giới ở xã Thu Cúc 13/03/2009 02:01' PM RDSC PT. 130309.-- Là một xã dân tộc miền núi cuả tỉnh Phú Thọ, thực hiện bình đẳng giới trong thực tiễn cuộc sống ở cộng đồng xã Thu Cúc còn nhiều thách thức. Theo lãnh đạo xã, các biểu hiện của bất bình đẳng giới còn phổ biến, và một nguyên nhân quan trọng là nhận thức về bình đẳng giới còn có hạn trong cộng đồng và cả trong các đoàn thể và chính quyền cơ sở. Cuộc tọa đàm về thực thi chính sách bình đẳng giới được Hội Phụ nữ xã Thu Cúc và Trung tâm Dịch vụ Phát triển Nông thôn (RDSC) tổ chức vào chiều ngày 5 tháng 3 năm 2009 tại Phòng họp UBND xã đã góp phần đáp ứng nhu cầu về tăng cường nhận thức những vấn đề bình đẳng giới, cũng là hoạt động thiết thực kỷ niệm ngày Phụ nữ Quốc tế 8-3. Bài học để thực hiện Quỹ quay vòng lương thực năm 2009 09/03/2009 12:25' PM Sang vụ chiêm năm 2009, các xúc tác viên của các xã Thu Cúc, Tân Lập và Yên lương đang triển khai mở rộng các mô hình đã thực hiện sang các thôn mới. Trong các mô hình này có mô hình Quỹ Quay vòng Lương thực. Kết quả đánh giá việc thực hiện Quỹ Quay vòng lương thực trong vụ mùa năm 2008 cho thấy các mô hình này được cộng đồng rất hoan nghênh và cho rằng có ý nghĩa tích cực trực tiếp với người nghèo. Các mục tiêu của Quỹ cơ bản đã đạt được. Tuy nhiên cuộc đánh giá cũng nêu ra những bài học để tổ chức Quỹ quay vòng lương thực tốt hơn. Các bài học này được đúc kết trong tiến trình nêu dưới đây. Cộng đồng Thôn Tân Lập xã Thu Cúc hợp tác với RDSC trong năm 2009 08/03/2009 05:28' AM Ngày 5 tháng 3 năm 2009, lãnh đạo Ban Quản lý Dự án Tăng cường Sự tham gia của nhân dân trong phát triển kinh tế xã hội Phú Thọ đã có cuộc gặp với lãnh đạo thôn Tân Lập xã Thu Cúc. Lãnh đạp thôn đã giới thiệu về thôn và hai bên đã thảo luận khả năng hợp tác trong những tháng cuối của dự án trong năm 2009 |