Phát triển kỹ thuật cùng nông dân: mô hình trạm thực nghiệm nông nghiệp ở Phú Thọ

Phát triển kỹ thuật cùng nông dân: mô hình trạm thực nghiệm nông nghiệp ở Phú Thọ

Đặng Ngọc Quang

Trung tâm Dịch vụ Phát triển Nông thôn

Từ tháng 10 năm 209, Trạm thực nghiệm Thu Cúc[1] đã thanh lý hết lợn nái và lợn giống để chuyển sang nuôi gà theo phương thức bán chăn thả. Giá lợn hơi và lợn thịt trên thị trường vào quý 3 xuống nhanh chóng và được dự báo tiếp tục xuống vào cuối năm đã làm việc chăn nuôi lợn trở thành không có khả năng tự trang trải. Trung tâm đã tìm hiểu các phương án sản xuất khác nhau với các nội dung đầu tư, lựa chọn kỹ thuật và sản xuất nhằm tạo ra sản phẩm và đưa ra thị trường để đạt được mục tiêu có thu nhập để trang trải cho đội ngũ cán bộ công nhân viên, đồng thời kiểm định các tiến bộ kỹ thuật nông nghiệp để chuyển giao cho nông dân các dân tộc trong các cộng đồng chung sống trên miền đất miền núi Thu Cúc. Con gà là một vật nuôi được nhìn nhận là có khả năng quay vòng nhanh, có thị trường tiêu thụ tốt, kỹ thuật chăn nuôi không phức tạp, tuy có yêu cầu về phòng bệnh dịch

Chị Trưởng trạm và công nhân của Trạm đã đi thăm các điểm sản xuất gia cầm ở các huyện lân cận trong tỉnh như Thanh Sơn, Lâm Thao. Tại một mô hình chăn nuôi gà thả quy mô gia đình, các chị đã tìm hiểu kỹ thuật nuôi gà úm, và nuôi giun quế bổ xung thức ăn cho gà. Tại một mô hình khác ở Thanh Sơn, các anh chị ở Trung tâm đã xem cách xây dựng và tổ chức một trại nuôi gà đẻ trứng theo phương thức công nghiệp với quy mô 6000 con.

Các chị cũng đi thăm các lò giống, các điểm bán thức ăn gia súc là các đại lý cấp II và cấp I của các công ty thức ăn gia súc. trong và ngoài huyện. Các cán bộ của Trạm cũng về Hà nội tới Trạm gà Thụy Phương thuộc Viện Chăn nuôi và tới Công ty cổ phần Thuốc thú y Trung Ương ở Hà Nội. Các anh chị cũng tới thăm Công Ty Giống và thức ăn gia súc CP (Chương Mỹ) và công ty .

Nhiều kiến thức đã được học hỏi qua trao đổi trực tiếp với các cán bộ kỹ thuật của các công ty, nhất là cty CP. Các anh đã chia sẻ với Trung tâm các bài báo cáo trong các hội nghị,các cuộc tập huấn của công ty với các công tác viên. Qua các hình ảnh và bài giảng điện tử, các chị đã học hỏi về các yêu cầu về chuồng trại, về trang thiết bị, về kỹ thuật chăm sóc gà con từ 1 ngày tuổi tới khi xuất chuồng.

Trong quá trình chuẩn bị về kiến thức, Trạm đã cải tạo chuồng gà nuôi gà ta quy mô 50 con thành quy mô 200 con để tạo giống cho đàn gà giống địa phương. Chuồng nuôi lợn thịt rộng 85 m2 cũng được cải tạo để nuôi gà theo phương thức nuôi công nghiệp với quy mô 800 con. Nhà nuôi gà được làm bằng vật liệu đơn giản có tại chỗ như thay tường bằng quây cót ép, cột bằng cây bương, và mái lợp lá cọ.

Do cả cán bộ của Trung tâm học ngành công tác xã hội, còn công nhân tuyển chọn từ người nghèo và dân tộc từ cộng đồng đều chưa có kinh nghiệm nuôi gà quy mô lớn từ 1 ngày tuổi, trong lứa đầu (từ 14 tháng 1 năm 2010), Trạm chỉ nuôi gà quy mô nhỏ với 200 con gà giống địa phương bắt từ lò ấp gần nhất ở thị trấn Thanh Sơn cách trạm 48Km đường núi.

Cả cán bộ và hai công nhân được tuyển từ hộ nghèo trong các thôn trong xã đã cùng học kỹ thuật chăn nuôi qua thực tế và học hỏi qua các tư liệu tìm từ internet kể từ cách nhỏ thuốc cho gà, cho gà uống và tiêm chủng các loại thuốc phòng bệnh thường gặp, chế độ ăn, chế độ chiếu sáng, đến sưởi.

Để có thể truy cập nguồn thông tin kỹ thuật và thông tin thị trường bằng internet, Trung tâm cho cán bộ mượn tiền để mua máy tính xách tay theo chế độ trả dần trong 10 tháng. Một thanh USB truy nhập internet của Viettel được Trung tâm trang bị cho trạm cho phép vào mạng bất kỳ khi nào cần.

Các cuộc thảo luận nội bộ về kinh nghiệm thực tế và các tư liệu tìm được từ các trang web được thường xuyên thảoluận và kiểm chứng. Cán bộ và công nhân trong trạm cùng hòa đồng làm chung mọi việc từ lấy trấu từ các trạm xay xát thóc để trải nền cho gà, cho tới tiêm phòng, cho gà ăn, uống theo dõi sức khỏe đàn gà, dọn chuồng, và tìm nguồn tiêu thụ. Một công nhân của trạm đã giới thiệu với trạm các loại thuốc dân tộc về chữa gà rù ở dạng cao của người dân tộc Dao và áp dụng để điều trị với gà ốm trong trạm.

Trong giai đoạn thử nghiệm này, các chị cán bộ và công nhân trong trạm đã học hỏi về kỹ thuật úm gà trong mùa đông, cách sưởi ấm và giữ nhiệt cho gà bằng bóng điện (lúc đầu bằng bóng đèn chiếu sáng, sau Trạm đã mua được đèn hồng ngoại).

Kinh nghiệm ban đầu của trạm cho thấy, thức ăn là chi phí lớn nhất của đàn gia cầm. Để tìm ra công thức cho ăn tối ưu, các chị đã thử nghiệm các phương pháp cho ăn khác nhau, từ cách cho ăn theo bao thức ăn trộn sẵn của công ty, tới công thức pha trộn thức ăn đậm đặc với bột ngô kết hợp với lúa để đảm bảo gà tăng trọng tối ưu, nhưng với chi phí thức ăn tối thiểu. Các chị cũng phát hiện các loại cỏ giầu đạm trồng làm thức ăn gia súc cho thỏ , như cỏ Ru-zi hoặc cây chè đại cũng có thể bổ xung cho gà chất xơ, vi ta vin, và chất đạm thực vật.

Các chị cũng đã thử nghiệm phương phápgây ổ mối nhân tạo dùng lá cọ lợp nhà đã loại bỏ để tăng thức ăn đạm động vật tự nhiên cho gà. Chuồng nuôi giun quế cũng được gây dựng. Thức ăn cho giun quế được dùng là phân trâu tươi thu gom trong thôn bản và mua từ các hộ trong thôn. Từ diện tích chừng 3 m2 với 0,2m3 sinh khối, hiện tại trạm đang duy trì lượng sinh khối gấp 5 lần. Các chị vẫn nói với nhau, nếu như lượng giun quế nuôi nhiều hơn và nuôi sớm hơn 6 tháng thì lẽ ra Trạm đã có đủ giun cho gà ăn ngay từ lứa đầu, và nhờ có thêm đạm và can-xi đã có thể tránh được trường hợp gà mổ cắn "rốn" hay ăn lông của nhau. Với số gà được thu hoạch còn 80% của lứa thứ nhất, các chị đã đủ trang trải phần tiền thức ăn gia súc và thú y.

Bài học thu được của lứa gà thứ nhất không chỉ là kỹ thuật chăn nuôi, như chọn giống, vệ sinh chuồng trại, cho ăn , mà cả về cách tính toán các chi phí thức ăn, thuốc phòng và chữa bệnh, chi phí tiền điện, khấu hao trang thiết bị, chuồng trại, và phần hao hụt vì gà chết với các lý do khác nhau. Các mẫu biểu ghi chép theo dõi đàn gà cũng được hình thành,hoàn thiện và đưa vào sử dụng.

Sang lứa thứ hai, trạm quyết định nuôi 1000 gà lương phượng và 500 con gà ta để đối chiếu. Theo tính toán của Trạm, để chăn nuôi gà có khả năng tư trang trải cho 2 công nhân phổ thông có mức lương 1.800.000đ/tháng và một cán bộ quản lý trình độ đại học có mức thu nhập gồm lương thưởng và bảo hiểm ở mức 4 triệu đồng/tháng, thì số gà ban đầu phải trên 1000 con,với điều kiện tỷ lệ tổn thất của gà không quá 10%.

Hiện tại, đàn gà công nghiệp của trạm thu cúc đã được 80 ngày, đạt trọng lượng trung bình 2,5kg. với tổng trọng lượng là khoảng 1,6 tấn gà thịt. Đàn gà lương phượng lai mía với số gà con ban đầu là 500 con có tỷ lệ sống còn cao hơn do khả năng chịu bệnh tốt hơn. Hiện tại, đàn gà này còn 450 con với trọng lượng trung bình là 1,5 kg, nói khác đi Trạm đang có 600 kg gà mía lai.

Cán bộ của trạm cũng mất nhiều công sức để tìm được đầu ra khi gà lớn theo nhiều hướng. Các anh chị đã tranh thủ gặp và nói chuyện với thợ buôn gà liên tỉnh. Đó là các thương lái chuyên nghiệp nhưng cũng chỉ tiêu thụ ở mức 200 kg ngày và để đáp ứng cho các đám cưới thường có mùa rộ lên từ tháng 10. Có các tay thương lái chuyên kinh doanh gà ta để cung cấp cho các cửa hàng sang và kén chọn. Họ ưng mua gà già ,có cựa, có mào và đuôi dài, và thường họ thích nhất là có gà trống. Tuy nhiên, quy mô mua cũng không nhiều.

Hiện tại, hiện tại trạm vẫn chưa thấy khả năng thực hiện lý thuyết là “bắt gà một ngày và bán sạch gà trong một ngày”. Trạm đang tìm cách liên hệ giao dịch để đưa sản phẩm gà của mình tới các siêu thị. Qua internet, Trung tâm được biết Công ty Kinh doanh gia súc gia cầm và chế biến thực phẩm Phúc Thọ (hình thành trên cơ sở Dự án giết mổ gia súc gia cầm Phúc Thọ) và Công ty Đầu tư và phát triển Hà nội (HADICO) có khả năng tiêu thụ gà tươi sống qui mô lớn, và Trung tâm đang có kế hoạch liên hệ để tổ chức tiêu thụ ở quy mô lớn hơn.

Trong tháng tư này, đàn gà Lương phương nuôi theo phương pháp bán thả hiện đang có các thương lái tới tìm mua với mức tiêu thụ 200 kg/ngày ở mức giá 28 000 đ/kg và số thu từ đàn này có thể đủ để trang trải cho thức ăn, giống, thuốc phòng và chữa bệnh,khấu hao, điện, điện thoại, xăng dầu và đồ dùng mau hỏng. Hiện tại Trạm ước tính thu nhập từ đàn gà mía hiện đang được các thương lái đặt giá 60 000 đ/kg sẽ là nguồn chi trả lương cho cán bộ công nhân viên của trạm trong bốn tháng qua, và cũng còn dư để đầu tư trong lứa tới.

Đáng chú ý, là trong cộng đồng đàn gà của người dân nuôi theo kiểu thả rông trong thôn đã bị chết gần hết do bệnh gà rù hay niu-cát-sơn (Newcasle). Đàn gà của trạm do cách ly tốt với gà thả rông và đươc tiêm phòng nên không bị ảnh hưởng. Bà con trong thôn đã tới trạm để mua gà giống với giá phải chăng để gây dựng lại đàn gà gia đình. Trong tháng tư này, theo đề nghị của bà con nông dân trong các thôn lân cận, Trạm sẽ tổ chức tọa đàm và tham quan tại chỗ để bà con nông dân các dân tộc Mường, Dao và Mông có những hiểu biết cơ bản về chăn nuôi gà qui mô nhỏ trong gia đình,và cách hạch toán trong chăn nuôi gà.

Qua ba lứa gà thử nghiệm trong giai đoạn 6 tháng, cùng với hai nông dân chọn từ trong hai thôn trong xã, Trạm thực nghiệm kỹ thuật nông nghiệp Thu Cúc đã thiết lập được một hệ thống sản xuất gà thịt hoàn chỉnh với các liên kết chặt chẽ hình thành với các nhà cung cấp đầu vào (gà giống, thức ăn, thuốc phòng và chữa bệnh, dụng cụ vật tư). Các kỹ thuật chăn nuôi gà đã được hoàn chỉnh và nắm vững. Trạm đã học hỏi từ các mô hình thực tiễn, từ các trao đổi với cán bộ kỹ thuật, và từ internet. Các quan hệ bước đầu thiết lập với các quan hệ với thị trường tiêu thụ tại chỗ và tại các tỉnh lân cận đã được hình thành. Khả năng tự trang trải về tài chính và khả năng trả lương cho một cán bộ quản lý trạm kiêm nghiệm làm khuyến nông tự nguyện và làm công tác xã hội cộng đồng cùng nhân dân địa phương được kiểm chứng là hoàn toàn hiện thực. Hiện tại, ngoài Thu Cúc, mô hình khuyến nông cùng nông dân thông qua trạm thực nghiệm được trung tâm triển khai để khảo nghiệm tại hai điểm ở hai xã nghèo dân tộc miền núi là Yên Lương và Tân Lập của Phú Thọ.

  Về trang trước    Bản in    Gửi email    Về đầu trang

Bài mới:  

Nuôi giun quế ở cộng đồng thôn Quất và Bồ Xồ
01/04/2012 03:44' PM

Nuôi giun quế ở cộng đồng thôn Quất và Bồ Xồ
01/04/2012 03:44' PM
Nuôi giun quế là một hoạt động bổ trợ để thúc đẩy chăn nuôi gà an toàn sinh học cho các CLB chăn nuôi của chị em dân tộc Dao và Mường ở hai thôn vùng cao Quất và Bồ Xồ (xã Yên Lương). Tuy được phổ biến rộng rãi trên báo chí, trên thực tế, trong gần một nghìn hộ ở xã Yên Lương chỉ có một hộ nuôi giun quế ở quy mô nhỏ, và một điểm nuôi giun trình diễn ở Trạm thực nghiệm của Trung tâm RDSC. Cả hai điểm đều chưa đủ điều kiện để cung cấp giun quế giống cho nhân dân trong xã.

Hoạt động tổ chức cộng đồng của dự án CASI 3 tại Yên Lương
03/03/2012 12:03' PM

Hoạt động tổ chức cộng đồng của dự án CASI 3 tại Yên Lương
03/03/2012 12:03' PM
Trong tháng 2, Dự án CASI 3 Yên Lương có những hoạt động về tổ chức cộng đồng ở cấp xã và thôn. Dự án đã tổ chức Ban Quản lý và cộng đồng đã hình thành hai CLB và lãnh đạo của CLB tại thôn Quất (phụ nữ Thổ và Mường) và Bồ Xồ (phụ nữ Dao). Các CLB đã đưa ra kế hoạch hoạt động chi tiết của dự án cho tháng 3/2012.

Ngành an ninh làm việc với RDSC PT về dự án CASI 3
16/02/2012 02:50' AM

Ngành an ninh làm việc với RDSC PT về dự án CASI 3
16/02/2012 02:50' AM
Ngày 14 tháng 2 năm 2012, cán bộ công an của ba cấp, xã Yên Lương, huyện Thanh Sơn và tỉnh Phú Thọ đã tới thăm và làm việc với Văn phòng RDSC Phú Thọ.

Tiến độ phê duyệt dự án CLB chăn nuôi tổng hợp gia cầm sạch của phụ nữ tại Yên Lương
12/02/2012 03:49' PM

Tiến độ phê duyệt dự án CLB chăn nuôi tổng hợp gia cầm sạch của phụ nữ tại Yên Lương
12/02/2012 03:49' PM
Chiều ngày 7 tháng 2 năm 2012, nhóm cán bộ RDSC Phú Thọ và lãnh đạo xã Yên Lương đã có cuộc họp trao đổi về tiến độ phê duyệt dự án “Hỗ trợ phụ nữ nghèo dân tộc Dao thôn Bồ Xồ tổ chức câu lạc bộ (CLB) sản xuất gà an toàn sinh học theo quy mô hàng hoá nhỏ định hướng thị trường”. Về phía xã có bí thư đảng uỷ xã, đại diện UBND, Hội phụ nữ và đoàn thanh niên. Đây là cuộc gặp thứ ba giữa hai bên, kể từ cuộc họp giới thiệu ý tưởng dự án do RDSC thực hiện trong năm 2011.

RDSC và CARE thoả thuận về thực hiện “Dự án hỗ trợ phụ nữ nghèo dân tộc Dao
20/01/2012 12:19' AM

RDSC và CARE thoả thuận về thực hiện “Dự án hỗ trợ phụ nữ nghèo dân tộc Dao
20/01/2012 12:19' AM
Ngày 16 tháng 12, RDSC và CARE đã ký các văn bản thoả thuận về thực hiện sáng kiến “Dự án Hỗ trợ phụ nữ nghèo dân tộc Dao thôn Bồ Xồ và Quất tổ chức câu lạc bộ sản xuất gà an toàn sinh học theo quy mô hàng hoá nhỏ định hướng thị trường”, một trong bốn giải thưởng của năm 2011 của Chương trình CASI III được chọn từ hơn 40 ứng viên của các tỉnh miền núi phía bắc. Trung tâm RDSC đã làm các thủ tục xin phê duyệt dự án với UBND tỉnh Phú Thọ từ ngày 30 tháng 12 sau khi hoàn tất các thủ tục mở tài khoản và ký kết các thoả thuận tài chính với CARE và cả ngân hàng.

©2004 Bản quyền Trung tâm Dịch vụ Phát triển Nông thôn - RDSC
Số 2 nhà D, 45/39 Hào Nam, Đống Đa, Hà Nội,Việt Nam
Email: rdsc@netnam.vn - Phone: +84-4-3-512 1175 - Fax: +84-4-3-512 1175
Website được xây dựng trên Công nghệ ViePortal của Hanoi Software JSC