Một tối Toạ đàm về Trồng Lúa ở Thôn Kon J’ri
Dương Thị Phương Duyên
Kỹ sư khuyến nông, RDSC Kontum
26 tháng 6 năm 2008
Để giúp bà con có thêm kinh nghiệm trồng lúa, và ứng dụng kỹ thuật mới, RDSC KT đã dùng hình thức tọa đàm với các hộ nghèo ở thôn bản. Ở thôn Kon J’ri, thị xã Kon Tum, một lần trước bà con đã toạ đàm về cây sắn, lần này hai chị cán bộ của RDSC tổ chức toạ đàm về kỹ thuật trồng lúa nước vào tối 23 tháng 6 năm 2008. Cây lúa nước không phải là cây trồng chính, nhưng với người dân thôn Kon J’ri cũng là một cây trồng rất quan trọng. Trước kia, bà con trồng lúa rẫy nhiều hơn, nhưng giờ đây bà con đã tận dụng các dẻo đất có nước ở khe núi để trồng lúa nước. Tham gia toạ đàm có 4 nữ và 6 nam; họ là các lao động chính của các gia đình thôn Kon J’ri. Hai cán bộ của Trung tâm đã tổ chức và xúc tác cuộc tọa đàm khoảng hai tiếng rưỡi trong Văn phòng Trại thực nghiệm của Trung tâm ở trong thôn.
Chia sẻ kinh nghiệm
Trong phần đầu của cuộc gặp, bà con đã thảo luận với nhau về kinh nghiệm trồng lúa nước. Qua những tâm sự cởi mở, bà con đều thấy các hộ khá có năng suất lúa cao hơn hẳn so với các hộ nghèo. Đất trồng lúa, chế độ bón phân và chăm sóc của 2 nhóm hộ này cũng khác nhau. Các hộ khá đất trồng lúa trên “đất ô” (đất phù sa ven sông) có chất đất tốt hơn và chủ động được nước tưới. Ba trong bốn hộ dự họp cho biết họ có bón phân đạm, NPK cho lúa và năng suất trung bình đạt là 4-6 tạ/sào. Các hộ nghèo trồng lúa chủ yếu ở ruộng khe núi. Hầu hết các hộ không bón phân, tuy có 2 hộ cho biết họ có bón nhưng ít. Năng suất lúa của các hộ nghèo thường đạt 2-3 tạ/sào, chỉ bằng một nửa so với các hộ khá. Bà con thấy rõ là muốn có năng suất lúa cao thì cần bón phân chuồng, phân đạm và NPK. Bà con cũng làm rõ là công thức bón phân của mỗi hộ có thể khác nhau do sự khác biệt về chất đất của mỗi hộ.
Bà con cũng sôi nổi trao đổi với nhau về các bệnh thường gặp của lúa. Đó là các bệnh như rầy nâu, đạo ôn và bà con trong thôn đều biết phát hiện và biết mua thuốc phù hợp để phun và do đó không bị mất mùa. Nhưng có những bệnh mà không ai biết rõ là bệnh gì. Theo một chị kể, cây và các nhánh lúa tự dưng bị bạc từng đám. Một chị nói là cách đây 2 vụ, gia đình chị đã gần như bị mất trắng do bệnh đó. Tất cả các hộ đều không biết cách khắc phục và nhờ cán bộ kỹ thuật giải đáp.
Các khó khăn khi trồng lúa nước
Trong tạo đàm, bà con đã nêu ra những khó khăn chính khi trồng lúa nước: 1. Đất xấu có nhiều phèn, lúa phát triển không được 2. Không chủ động được nước chủ yếu là nhờ trời. 3. Gia đình không có tiền để mua phân. 4. Thiếu kiến thức về sâu bệnh và phòng bệnh cho lúa; và 5. Chưa biết kỹ thuật gieo và bón phân đúng liều lượng và đúng giai đoạn.
Để khắc phục những khó khăn đó, bà con đã thảo luận và tìm ra một số giải pháp kỹ thuật thích hợp. Ví dụ có thể bón vôi để chống phèn cho đất. A Trưn đã bày cho mọi người cách nhận biết các bệnh đạo ôn, rầy và kinh nghiệm phòng chống của gia đình mình. Tuy nhiên, khó khăn về nước tưới rất khó giải quyết do chưa có hệ thống thủy lợi, và tưới tiêu thời tiết và lượng nước của con sông, ở đây .
Gợi ý kỹ thuật từ phía khuyến nông viên
Theo đề nghị của bà con, khuyến nông viên của RDSC đã giới thiệu một số tiến bộ kỹ thuật mới cho bà con, ví dụ các giống lúa có khả năng chịu hạn tốt và các giống lúa cho năng suất cao ở vùng Tây Nguyên, cách xử lý giống để hạn chế mầm bệnh. Khuyến nông viên cũng giới thiệu thời vụ gieo trồng phù hợp cho 2 vụ Đông Xuân và vụ mùa của cây lúa, cách làm giảm độ phèn bằng cách cày ải và đốt đồng. Tiếp đó, khuyến nông viên cũng phổ biến về lượng giống để sạ và lượng phân bón và thời vụ bón. Chế độ nước trong ruộng, chú ý chế độ nước khi cây lúa để nhánh và đón đồng. Ngoài ra khuyến nông viên cũng giới thiệu về dấu hiệu nhận biết và cách phòng một số sâu bệnh như đục thân, bạc lá, bệnh đạo ôn.
Sau phần giới thiệu kỹ thuật của Trung tâm, chị em đã đặt nhiều câu hỏi. Ví dụ, giai đoạn phát triển nào của cây lúa thi bón phân là tốt? Tại sao phải tháo nước ra khi lúa ở cuối thời kỳ đẻ nhánh? Nhận biết cây lúa đẻ nhánh và làm đòng thế nào để bón phân cho phù hợp? Nhận dạng một số bệnh thường gặp của lúa thế nào? Cán bộ của RDSC đã hai 2 người dân trồng lúa có năng suất cao trả lời. Sau đó cán bộ kỹ thuật mới bổ sung hoàn thiện câu trả lời.
Khuyến nông viên của RDSC đã phát tài liệu tham khảo về kỹ thuật trồng lúa cho bà con để củng cố kiến thức và làm tài liệu tham khảo về sau.
Thảo luận về khả năng thành lập nhóm sở thích
Bàn về khả năng hình thành nhóm sở thích để toạ đàm định kỳ kỹ thuật và giúp đỡ lẫn nhau, trưởng thôn A Trưn cho rằng một nhóm hoạt động đều đặn như vậy sẽ giúp các thành viên trao đổi kỹ thuật sản xuất, học hỏi kinh nghiệm lẫn nhau trong chăn nuôi và trồng trọt. Khi có kiến thức, các thành viên sẽ nuôi các vật nuôi hay trồng trọt có hiệu quả hơn. Tuy bà con dự họp đồng ý như vậy, để quyết định bà con vẫn cần tham khảo các thành viên khác của gia đình.
Về thời gian sinh hoạt nhóm, bà con nói :”ban ngày mình phải đi làm rất nhiều, tối về thì đã mệt. Có khi cũng khó nhớ để hàng tháng tham gia họp 2 tối”. Có 4 thành viên cuộc họp cho là mỗi tháng sinh hoạt 1 lần là tốt nhất. Bà con cũng bàn nam hay nữ đại diện gia đình tham gia nhóm sở thích thì tốt nhất. Mọi người cho là điều này tuỳ thuộc chủ đề sinh hoạt. Ví dụ trong chủ đề chăn nuôi, nuôi lợn chủ yếu là là nữ, nhưng với nuôi thỏ thì nam giới lại thường là người chăm sóc.
Bài học kinh nghiệm
Sau cuộc toạ đàm thứ hai này, các cán bộ khuyến nông của RDSC đã thảo luận và suy nghĩ nhiều. Đúng là trong thời gian ngắn của buổi tối các hộ đã tham gia trao đổi và tranh luận rất sôi nổi, nhiều kiến thức kỹ thuật trồng lúa của nông dân được trao đổi và học hỏi lẫn nhau và bà con được bổ sung nhiều kiến thức kỹ thuật mới bổ ích. Bà con đã nhận thức được sự cần thiết của việc áp dụng những kỹ thuật cơ bản để có năng suất lúa cao. Hơn nữa, kiến thức được truyền đạt là kiến thức được phát triển và kiểm nghiệm từ điều kiện sản xuất tại chỗ.
Tuy mới là buổi toạ đàm thứ hai về kỹ thuật nông nghiệp, các cán bộ kỹ thuật cũng có nhiều băn khoăn với nhiều câu hỏi quanh các cuộc toạ đàm. Ví dụ, việc nên trình bầy các kỹ thuật mới cho bà con với các hình ảnh trực quan với máy chiếu kỹ thuật số và vi tính hay không. Một điều nữa liên quan là tài liệu phát được chuẩn bị bằng tiếng Kinh, mà không phải bằng tiếng Bahnar, có thể sẽ hạn chế khả năng tiếp thu của bà con. Trong hơn 8 tháng qua, RDSC KT cũng đã tuyển dụng và sử dụng các cộng tác viên là người dân tộc Bahnar trong thôn, khi nào RDSC KT có thể mời các cộng tác viên người dân tộc để có thể xúc tiến các cuộc thảo luận thế này? Hoặc liệu có nên tạo năng lực cho khuyến nông viên thôn, hay trưởng thôn để xúc tác và dẫn dắt các toạ đàm tương tự?
Cuộc toạ đàm cũng đưa ra một vấn đề mà cộng đồng và cán bộ xúc tác cũng bó tay, là vấn đề thuỷ lợi. Liệu điều này có tạo ra một cảm giác bất lực ở cộng đồng? hay điều này có tạo thêm khoảng cách giữa cộng đồng và tổ chức xúc tác như RDSC?
Các câu trả lời vẫn còn ở phía trước với cán bộ của Trung tâm RDSC KT, một tổ chức còn non trẻ ở Tây Nguyên.
Số lượt đọc:
276
-
Cập nhật lần cuối:
28/06/2008 08:00:17 AM Bài mới:
 Nuôi giun quế ở cộng đồng thôn Quất và Bồ Xồ 01/04/2012 03:44' PM Nuôi giun quế là một hoạt động bổ trợ để thúc đẩy chăn nuôi gà an toàn
sinh học cho các CLB chăn nuôi của chị em dân tộc Dao và Mường ở hai
thôn vùng cao Quất và Bồ Xồ (xã Yên Lương). Tuy được phổ biến rộng rãi
trên báo chí, trên thực tế, trong gần một nghìn hộ ở xã Yên Lương chỉ có
một hộ nuôi giun quế ở quy mô nhỏ, và một điểm nuôi giun trình diễn ở
Trạm thực nghiệm của Trung tâm RDSC. Cả hai điểm đều chưa đủ điều kiện
để cung cấp giun quế giống cho nhân dân trong xã. Hoạt động tổ chức cộng đồng của dự án CASI 3 tại Yên Lương03/03/2012 12:03' PM Trong tháng 2, Dự án CASI 3 Yên
Lương có những hoạt động về tổ chức cộng đồng ở cấp xã và thôn. Dự án đã tổ chức Ban Quản lý và cộng đồng đã hình thành hai CLB và lãnh đạo của CLB tại thôn Quất (phụ nữ Thổ và Mường) và Bồ Xồ (phụ nữ Dao). Các CLB đã đưa ra kế hoạch hoạt động chi tiết của dự án cho tháng 3/2012. Ngành an ninh làm việc với RDSC PT về dự án CASI 316/02/2012 02:50' AM Ngày 14 tháng 2 năm 2012, cán bộ công an của ba cấp, xã Yên Lương, huyện
Thanh Sơn và tỉnh Phú Thọ đã tới thăm và làm việc với Văn phòng RDSC
Phú Thọ. Tiến độ phê duyệt dự án CLB chăn nuôi tổng hợp gia cầm sạch của phụ nữ tại Yên Lương12/02/2012 03:49' PM Chiều ngày 7 tháng 2 năm 2012, nhóm cán bộ RDSC Phú Thọ và lãnh đạo xã
Yên Lương đã có cuộc họp trao đổi về tiến độ phê duyệt dự án “Hỗ trợ phụ
nữ nghèo dân tộc Dao thôn Bồ Xồ tổ chức câu lạc bộ (CLB) sản xuất gà an
toàn sinh học theo quy mô hàng hoá nhỏ định hướng thị trường”. Về phía
xã có bí thư đảng uỷ xã, đại diện UBND, Hội phụ nữ và đoàn thanh niên.
Đây là cuộc gặp thứ ba giữa hai bên, kể từ cuộc họp giới thiệu ý tưởng
dự án do RDSC thực hiện trong năm 2011. RDSC và CARE thoả thuận về thực hiện “Dự án hỗ trợ phụ nữ nghèo dân tộc Dao20/01/2012 12:19' AM Ngày 16 tháng 12, RDSC và CARE đã ký các văn bản thoả thuận về thực hiện sáng kiến “Dự án Hỗ trợ phụ nữ nghèo dân tộc Dao thôn Bồ Xồ và Quất tổ chức câu lạc bộ sản xuất gà an toàn sinh học theo quy mô hàng hoá nhỏ định hướng thị trường”, một trong bốn giải thưởng của năm 2011 của Chương trình CASI III được chọn từ hơn 40 ứng viên của các tỉnh miền núi phía bắc. Trung tâm RDSC đã làm các thủ tục xin phê duyệt dự án với UBND tỉnh Phú Thọ từ ngày 30 tháng 12 sau khi hoàn tất các thủ tục mở tài khoản và ký kết các thoả thuận tài chính với CARE và cả ngân hàng. Bài đã đăng: Tin hoạt động RDSC Kontum tuần 3 tháng 6 năm 2008 20/06/2008 07:12' AM Sau một năm thực hiện các hoạt động phát triển ở xã Dăkrowa, RDSC KT bước vào tuần tổng kết và đánh giá dự án sau một năm hoạt động. Một kế hoạch chuyển tiếp nhằm duy trì trạm thực nghiệm, triển khai xây dựng nhóm sở thích trồng trọt, chăn nuôi, phát triển cộng đồng được xây dựng để tiếp tục triển khai hoạt động của Trạm. Xây dựng Quỹ Lương thực và Quay vòng vật tư trong tháng 6 năm 2008 16/06/2008 12:49' PM Trong tuần hai cuả tháng 6 năm 2008, RDSC Phú Thọ đã triển khai các hoạt động về xây dựng Quỹ công trình vệ sinh tại hai thôn giảm nghèo của xã Tân Lập và lập kế hoạch hoạt động cho dự án Du lịch cộng đồng tại xóm Chiềng và Vượng. RDSC đã tổ chức sinh hoạt định kỳ mạng lưới khuyến nông tự nguyện và mạng lưới tín dụng. Cơ quan cũng xác định nhu cầu của nhóm hộ nghèo về xây dựng Quỹ quay vòng lương thực và Quỹ vật tư nông nghiệp. RDSC cũng chọn được điểm triển khai mô hình trại thực nghiệm nông nghiệp qui mô cấp thôn theo mô hình của RDSC Kontum. Văn phòng RDSC PT tiếp tục theo dõi giám sát các Quỹ chăn nuôi, và củng cố nghiệp vụ kế toán. Trao đổi Kinh nghiệm Khuyến Nông với Bà con Dân tộc Thiểu số, 28 tháng 5 năm 2008 11/06/2008 12:24' PM RDSC đã bắt đầu chương trình khuyến nông tại các thôn Kon Tu, Kon Klor 2 của xã Dak Rwa thị xã Kon Tum trong năm 2006. Từ tháng 6 năm 2007, RDSC đã các hoạt động khuyến nông tại thôn Kon J’ri. Với những kết quả bước đầu, trong ngày 28 tháng 5 năm 2008, cùng với các đối tác trong xã, RDSC tổ chức cuộc tọa đàm với mục tiêu tạo cơ hội để các đối tác để trao đổi, chia sẻ các kinh nghiệm khuyến nông, tăng cường sự hiểu biết lẫn nhau và hợp tác giữa các tổ chức khuyến nông trong và ngoài nhà nước tại Kontum. Phân bổ kết quả tăng trưởng trong các nhóm dân tộc ít người 14/05/2008 08:52' AM Các tổ chức nghiên cứu và các NGO tại Việt Nam có thể quan tâm đến kết quả phân tích mức độ hưởng lợi từ quá trình tăng trưởng trong thời kỳ Đối mới phân bổ theo các nhóm dân tộc ở Việtnam. Nghiên cứu này do Viện IDS (Anh Quốc) va Trung Tâm Phân tich Dự báo (Viện Khoa học Xã hội) thực hiện dựa trên bộ số liệu điều tra mức sống dân cư năm 1993, 1998, và 2004. Xây dựng Kỹ thuật Nông nghiệp cùng Nông dân Dân tộc thôn Kon J'Ri 30/03/2008 03:56' AM Xây dựng và phát triển kỹ thuật nông nghiệp phù hợp và chuyển giao cho các hộ nghèo, dân tộc là một hoạt động trong Chương trình phát triển cộng đồng nhằm cải thiện an ninh lương thực cho cộng đồng nhân dân các dân tộc thiểu số xã Kon J’ri, là một thôn dân tộc Bahnar thuộc xã Dak R’wa tại thị xã Kon Tum. Các kỹ thuật sẽ chỉ được đưa vào cuộc sống trong cộng đồng khi đáp ứng được nhu cầu của người dân, phù hợp với điều kiện sản xuất và sinh hoạt của người dân. Nếu muốn có một cuộc tập huấn tương tự, xin bạn hãy liên hệ với RDSC KT. |