Nhật ký chuyến đi khảo sát vùng dự án
thủy điện Sông Bung
Nguyễn Thị Khanh, RDSC Hanoi
Theo đúng công văn đã gửi UBND huyện Nam Giang, trong 3 ngày từ 24 đến 26 tháng 1 năm 2008 Trung tâm Dịch vụ Phát triển Nông thôn (RDSC) đã tổ chức chuyến khảo sát sơ bộ tại vùng dự án thuỷ điện Sông Bung 4 nhằm tìm hiểu về tình hình kinh tế, xã hội, văn hoá, kế hoạch tái định cư cũng như những hoạt động mà RDSC có thể thực hiện để hỗ trợ người dân trong vùng dự án. Nhóm chúng tôi gồm có 3 thành viên chính Đặng Ngọc Quang, Giám đốc RDSC, Jelson Garcia, công dân Philippine, chuyên gia của tổ chức BIC có trụ sở tại Mỹ, và chỉ có tôi là nữ.
Rời Hà Nội từ 5 giờ sáng, lúc 7h30 ngày 24, đoàn chúng tôi đã có mặt tại sân bay Đà Nẵng. Đón chúng tôi tại đây có anh Ngọc Diệp, cán bộ của tổ chức FIDR (Tổ chức cứu trợ/phát triển quốc tế, là một NGO Nhật bản) có trụ sở tại TP Đà Nẵng làm nhiệm vụ hỗ trợ. Chúng tôi đã có buổi uống trà và nói chuyện thân mật với Giám đốc và nhân viên của tổ chức này tại văn phòng của họ tại TP Đà Nẵng. FIDR tỏ ra quan tâm hỗ trợ đoàn trong thời gian khảo sát cũng như một số hoạt động khác sau này.
Cuộc hành trình của chúng tôi từ Thành phố Đà Nẵng tới huyện Nam Giang kéo dài hơn 2h đồng hồ trong không khí se lạnh của mùa đông và sương mù bao phủ trên những đỉnh núi dọc hai bên đường. 14h 20 chiều, đoàn chúng tôi có mặt tại trụ sở của UBND huyện Nam Giang. Tại đây, tiếp chúng tôi có chị Như, phó chủ tịch UBND dân phụ trách về văn hoá xã hội và một số lãnh đạo của phòng văn hoá, phòng địa chính và hai cán bộ thuộc văn phòng uỷ ban. Cuộc gặp gỡ trao đổi diễn ra trong không khí chân tình và cởi mở. Qua thảo luận, đoàn công tác cũng như đại diện của UBND đã có thêm được những thông tin về dự án như kế hoạch thực hiện, kế hoạch tái định cư Tuy nhiên, chúng tôi nhận thấy các cán bộ của UBND huyện không nắm chắc về kế hoạch của dự án, các thông tin còn chưa cụ thể, rõ ràng. Họ cũng không biết mình có thể cập nhật các thông tin về dự án bằng cách nào, mặc dù tại UBND huyện có tới 7,8 máy vi tính và nối mạng internet. Đại diện đoàn chúng tôi đã cùng cán bộ của UBND huyện truy cập và tìm kiếm thông tin về dự án trên trang Web của Ngân hàng Phát triển Châu Á (ADB). Cuối buổi thảo luận RDSC và đại diện lãnh đạo huyện Nam Giang đã đề nghị RDSC về các hoạt động định hướng với người dân trong vùng dự án, cụ thể như sau:
- RDSC sẽ chờ tới khi tái định cư ổn định mới thực hiện các hoạt động hỗ trợ để góp phần ổn định cuộc sống của người dân
- Xúc tiến việc thực hiện kế hoạch tái định cư và người dân tộc thiểu số của Dự án
- Thúc đẩy sự tham gia của người dân vào các hoạt động này.
Sáng hôm sau, chúng tôi dậy từ 4h30 sáng và đúng 5h cuộc hành trình tới xã Zuoih bắt đầu. Chúng tôi tới địa phận xã Chả Val vào lúc 7h30 và nghỉ ăn sáng tại đây. Qua những người xe ôm, chúng tôi được biết con đường tới UBND xã Zuoih dài khoảng 27km và chỉ có thể đi bằng xe ôm hoặc đi bộ. Những người dân ở đây và lái xe ôm cho biết thêm, do trời mưa nên mấy hôm nay đường rất khó đi, xe ôm phải quấn thêm xích vào bánh xe và chỉ những người lái xe ôm lành nghề mới có thể đi được con đường đó, cuối cùng đoàn chúng tôi quyết định đi bộ.
Bốn người chúng tôi thu xếp mang những đồ đạc nhẹ và cần thiết vào ba lô và bắt đầu cuộc hành trình lúc 8h. Chúng tôi đi bộ mất hơn hai tiếng rưỡi qua những con dốc dài và lội qua những con suối và đi được 7km. Khoảng 10h30, chúng tôi có mặt tại địa phận thôn Công Dồn thuộc xã Zuoih. Theo kế hoạch tái định cư, thôn này sẽ tiếp nhận một số hộ dân từ Thôn 2 và thôn Pa Rum A.
Tại đây chúng tôi đã đi thăm làng bản, nhà Gươl (nhà văn hoá cộng đồng của người dân tộc Ka Tu). Chúng tôi cũng có buổi trò chuyện và dự bữa cơm trưa với một số lãnh đạo của thôn như: Trưởng thôn, phó thôn, bí thư và phó bí thư, và đặc biệt có anh công an viên của thôn, kiêm cán bộ khuyến nông xã. Họ cho biết, khi biết dự án sẽ được thực hiện tại địa phương, họ vừa mừng vừa lo. Mừng vì nếu có dự án cuộc sống của người dân ở đây sẽ được cải thiện hơn (theo như cam kết của dự án), hệ thống cơ sở hạ tầng của họ sẽ được xây dựng và sửa chữa lại. Họ cũng lo, bởi không biết dự án có thực hiện đúng theo những gì đã hứa hay không, cuộc sống của họ liệu có khá hơn không khi họ phải chia sẻ đất ở, đất sản xuất với những người mới đến, hoa màu bị phá bỏ Họ cũng biết một số dự án thuỷ điện khác đã được xây dựng tại các xã lân cận, cuộc sống của người dân không ổn định, có nhiều tác động về môi trường, văn hoá, thiên nhiên
Theo dự kiến, chúng tôi sẽ gặp UBND xã Zuoih để thảo luận; nhưng do đoạn đường từ thôn Công Dồn tới xã dài 17km và chỉ có thể đi bộ, chúng tôi đã phải bỏ cuộc thảo luận để đi bộ trở ra huyện. Đoàn chúng tôi tuy chưa gặp cũng cảm nhận được tình cảm và thịnh tình của cán bộ xã cũng như người dân nơi đây. Khi mới tới thôn, chúng tôi có nhờ anh công an viên, kiêm cán bộ khuyến nông xã tới UBND xã để mời cán bộ xã về thôn để gặp gỡ. Nhưng do đường xa và và chưa hẹn trước, các cán bộ xã bận các việc khác cần phải giải quyết gấp, họ đã không thể về thôn gặp đoàn công tác. Họ đã viết thư mời đoàn tới UB để thảo luận và rất mong muốn được hỗ trợ giúp đỡ người dân trong vùng dự án.
Qua chuyến thăm vùng dự án thuỷ điện Sông Bung, đoàn khảo sát đã cảm nhận được cuộc sống khó khăn của người dân tộc Ka tu nơi đây, và càng khó khăn hơn sau khi dự án này được thực hiện. Người dân nơi đây không biết rõ về một dự án đang ảnh hưởng lớn tới cuộc sống của họ và không biết nên làm gì để Dự án thực hiện theo đúng như cam kết. Số lượt đọc:
58
-
Cập nhật lần cuối:
20/01/2009 01:25:19 PM Bài mới:
 Nuôi giun quế ở cộng đồng thôn Quất và Bồ Xồ 01/04/2012 03:44' PM Nuôi giun quế là một hoạt động bổ trợ để thúc đẩy chăn nuôi gà an toàn
sinh học cho các CLB chăn nuôi của chị em dân tộc Dao và Mường ở hai
thôn vùng cao Quất và Bồ Xồ (xã Yên Lương). Tuy được phổ biến rộng rãi
trên báo chí, trên thực tế, trong gần một nghìn hộ ở xã Yên Lương chỉ có
một hộ nuôi giun quế ở quy mô nhỏ, và một điểm nuôi giun trình diễn ở
Trạm thực nghiệm của Trung tâm RDSC. Cả hai điểm đều chưa đủ điều kiện
để cung cấp giun quế giống cho nhân dân trong xã. Hoạt động tổ chức cộng đồng của dự án CASI 3 tại Yên Lương03/03/2012 12:03' PM Trong tháng 2, Dự án CASI 3 Yên
Lương có những hoạt động về tổ chức cộng đồng ở cấp xã và thôn. Dự án đã tổ chức Ban Quản lý và cộng đồng đã hình thành hai CLB và lãnh đạo của CLB tại thôn Quất (phụ nữ Thổ và Mường) và Bồ Xồ (phụ nữ Dao). Các CLB đã đưa ra kế hoạch hoạt động chi tiết của dự án cho tháng 3/2012. Ngành an ninh làm việc với RDSC PT về dự án CASI 316/02/2012 02:50' AM Ngày 14 tháng 2 năm 2012, cán bộ công an của ba cấp, xã Yên Lương, huyện
Thanh Sơn và tỉnh Phú Thọ đã tới thăm và làm việc với Văn phòng RDSC
Phú Thọ. Tiến độ phê duyệt dự án CLB chăn nuôi tổng hợp gia cầm sạch của phụ nữ tại Yên Lương12/02/2012 03:49' PM Chiều ngày 7 tháng 2 năm 2012, nhóm cán bộ RDSC Phú Thọ và lãnh đạo xã
Yên Lương đã có cuộc họp trao đổi về tiến độ phê duyệt dự án “Hỗ trợ phụ
nữ nghèo dân tộc Dao thôn Bồ Xồ tổ chức câu lạc bộ (CLB) sản xuất gà an
toàn sinh học theo quy mô hàng hoá nhỏ định hướng thị trường”. Về phía
xã có bí thư đảng uỷ xã, đại diện UBND, Hội phụ nữ và đoàn thanh niên.
Đây là cuộc gặp thứ ba giữa hai bên, kể từ cuộc họp giới thiệu ý tưởng
dự án do RDSC thực hiện trong năm 2011. RDSC và CARE thoả thuận về thực hiện “Dự án hỗ trợ phụ nữ nghèo dân tộc Dao20/01/2012 12:19' AM Ngày 16 tháng 12, RDSC và CARE đã ký các văn bản thoả thuận về thực hiện sáng kiến “Dự án Hỗ trợ phụ nữ nghèo dân tộc Dao thôn Bồ Xồ và Quất tổ chức câu lạc bộ sản xuất gà an toàn sinh học theo quy mô hàng hoá nhỏ định hướng thị trường”, một trong bốn giải thưởng của năm 2011 của Chương trình CASI III được chọn từ hơn 40 ứng viên của các tỉnh miền núi phía bắc. Trung tâm RDSC đã làm các thủ tục xin phê duyệt dự án với UBND tỉnh Phú Thọ từ ngày 30 tháng 12 sau khi hoàn tất các thủ tục mở tài khoản và ký kết các thoả thuận tài chính với CARE và cả ngân hàng. Bài đã đăng: Học hỏi về phát triển du lich cộng đồng qua tham quan Hội chợ thủ công mỹ nghệ Hà nội 27/12/2008 11:37' PM Ngày 22 tháng 11 năm 2008, đoàn đại biểu nhóm thúc đẩy phát triển du lịch cộng đồng xã Xuân Đài và Kim Thượng huyện Thanh Sơn đã đến thăm Hội chợ Triển lãm Thủ công Mỹ nghệ do Craftlink tổ chức tại Vạn Bảo, Kim Mã Hà Nội. Tham dự hội chợ, đoàn tham quan của nhóm xúc tác phát triển du lịch Thanh Sơn đã tiếp xúc được nhiều nhóm thủ công mỹ nghệ và du lịch cộng đồng của nhiều tỉnh trong cả nước, qua đó đã tiếp xúc và tiếp nhận đa dạng các bài học về phát triển cộng đồng. Đoàn đã kết thúc chuyến đi với các ý tưởng của các thành viên trong nhóm về việc tiếp tục vận động cộng đồng hoàn thiện các điều kiện sống của gia đình, tiếp tục phát triển các đội văn nghệ, duy trì vệ sinh thôn bản, hoàn thiện các sản phẩm thổ cẩm. Đoàn dự kiến sẽ tăng cường tham gia các hội chợ của huyện, tỉnh và của trung ương để cọ xát và có thêm kinh nghiệm phát triển các sản phẩm của chính mình cả về thủ công mỹ nghệ và du lịch cộng đồng. Hỗ trợ cho người nghèo về trồng lúa tại bốn thôn dân tộc hai xã Thu Cúc và Tân Lập 23/12/2008 05:37' AM Tháng 10 năm 2008, RDSC đã tổ chức đánh giá tác động của Quỹ Hỗ trợ Hộ nghèo tới năng lực thâm canh lúa của nhóm hộ nghèo, khả năng tiếp cận dịch vụ vật tư (gồm phân bón, giống và bảo vệ thực vật) và kỹ thuật khuyến nông. Nhóm đánh giá cũng xem xét năng suất lúa của nhóm tham gia và không tham gia Quỹ vật tư trong vụ mùa năm 2008. Đoàn đánh giá ghi nhận Quỹ Vật tư Hỗ trợ Hộ Nghèo đã cung cấp phân bón đúng thời kì cho cây lúa của những thành viên tham gia phát triển tốt và đạt năng suất, bông hữu hiệu cao hơn hẳn cộng động và những hộ khác trong thôn. Quỹ cũng đã nâng cao kiến thức và kỹ năng thâm canh lúa cho nhóm hộ nghèo. Đoàn đánh giá đề xuất Quỹ cần tư vấn tới bà con nghèo về cách phòng trừ bệnh đạo ôn và cháy rầy, và vận dụng tri thức bản địa về dùng phân chuồng và tro bếp để bón cho lúa. Nhóm đánh giá cũng đề xuất cung cấp phân bón cho tất cả hộ nghèo trong thôn thông qua hoạt động quỹ tín dụng phụ nữ, chứ không phải chỉ một nhóm trong số các họ nghèo. Thôn Cón: nhìn lại và định hướng sự hợp tác với RDSC trong giai đoạn 2008-2009 11/08/2008 05:16' AM Ngoài chương trình tín dụng cho phụ nữ nghèo khởi xướng từ thôn Cón và lan tỏa sang cả xã hiện đang hoạt động rất có hiệu quả, lãnh đạo thôn rất tự hào về hai công trình mà cộng đồng thôn hợp tác với RDSC thực hiện trong năm 2006 và 2007. Đó là công trình thủy lợi và Quỹ công trình vệ sinh. Các công trình này đều đem lại lợi ích chung cho cả cộng đồng, nhưng tập trung lợi ích cho những người nghèo nhất, đều được cộng đồng duy trì lâu dài và có tác dụng bất ngờ ngoài dự kiến. Thôn và RDSC đã thống nhất về chương trình hợp tác trong 18 tháng tới. Hợp tác với người nghèo ở thôn Mít để tiếp cận hiệu quả hơn với chính sách 04/08/2008 08:35' AM Từ tháng 10 năm 2008, RDSC tập trung hoạt động ở hai thôn là Mít Một và Mít Hai xã Tân Lập, huyện Thanh sơn,tỉnh Phú Thọ. Trong mỗi thôn, Trung tâm tập trung hỗ trợ các hộ nghèo tiếp cận tốt hơn với những hỗ trợ giảm nghèo của nhà nước bằng hoạt động truyền thông chính sách, và sử dụng hiệu quả hơn các hỗ trợ của chính sách giảm nghèo thông qua việc nâng cao năng lực kỹ thuật nông nghiệp, và tạo điều kiện sử dụng có hiệu quả các đầu tư của chính sách. Chương trình ở xã Tân Lập do kỹ sư nông nghiệp Nguyễn Thị Huế đảm trách. Xây dựng năng lực của hệ thống khuyến nông cơ sở để cải thiện kết quả sinh kế cho người nghèo 28/06/2008 08:46' AM Kết quả đánh giá định tính điển cứu ở hai thôn cho thấy các giả thuyết của dự án về khả năng nâng cao an toàn lương thực và chất lượng cuộc sống thông qua xây dựng năng lực của hệ thống khuyến nông cấp thôn xã là có cơ sở thực nghiệm ban đầu. Các hoạt động nâng cao năng lực của khuyến nông viên cơ sở đã có tác động cải thiện mức độ đủ ăn, thu nhập, chi tiêu mua sắm tài sản và quan hệ bình đẳng giới trong các gia đình nghèo. |