Hoạt động sáu tháng đầu năm của RDSC tại Kon Tum

HOẠT ĐỘNG KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ Ở RDSC KON TUM

6 THÁNG ĐẦU NĂM 2008

Huỳnh Văn Phú

Điều Phối viên, Chương trình Kon Tum

25 tháng 7 năm 2008

1. Bối cảnh

Trong nửa đầu năm 2008, Chi nhánh RDSC KT có nhiệm vụ tiếp tục xây dựng Trạm thực nghiệm Nông lâm, và triển khai nuôi ở mức độ thực nghiệm các loại gia súc nhỏ, như thỏ, dê, và heo nái. Các giống gia súc nhỏ được lựa chọn trên cơ sở khả năng chăn nuôi của cộng đồng, và điều kiện tự nhiên và tốc độ quay vòng cao của các loại gia súc. Trung tâm cũng tiếp tục theo dõi sự phù hợp của một số cây thức ăn gia súc, như cỏ ruzi, cỏ jumbo và cỏ voi, cũng như chè đại trong điều kiện thôn Kon Jri. Một nhiệm vụ khác của Trung tâm là đào tạo kỹ thuật viên người dân tộc để chuẩn bị cho công tác chuyển giao kỹ thuật cho giai đoạn mới. Việc xây dựng một mô hình canh tác đất dốc và kiểm tra khả năng chống xói mòn cũng là một nội dung của chương trình thực nghiệm khuyến nông trong giai đoạn này.

Giai đoạn 6 tháng đầu năm diễn ra trong bối cảnh giá cả lương thực tăng đột ngột sau Tết, và giá cả các vật tư nông nghiệp cũng như các con giống cũng có sự tăng mạnh về giá cả. Biến động về giá cả đã ràng buộc những điều chỉnh tương ứng về ngân sách cho các hoạt động của Trung tâm.

2. Đàn gia súc nhỏ

Trong 6 tháng đầu năm 2008, Trạm thực nghiệm đã hoàn thành các cơ sơ chăn nuôi gia súc nhỏ về chuồng trại cho heo nái, cho đàn thỏ, và đàn dê. Hiện tại Trại thực nghiệm đã có nhà nuôi heo nái với 4 ô chuồng. Đàn heo nái có tổng số 4 con trong đó có 4 heo nái Landrace và 2 heo Móng Cái thuần. Hiện tại (tính đến 20 tháng 7 năm 2008) hai heo Landrace đã sinh được hai bầy heo con với tổng số con là 15 heo con trong lứa đầu và đang phát triển tốt. Hai heo nái khác đã được lấy giống. Trưừ trường hợp một heo nái bị bệnh đường sinh sản và phải thay thế, hoạt động nuôi heo nái được thực hiện cơ bản thành công theo kế hoạch. Theo kế hoạch, số heo con sau thời gian nuôi dưỡng sẽ được chuyển giao cho cộng đồng thôn Kon J’ri nuôi để phục hồi đàn lợn ở cộng đồng (hiện tại hầu như không có).

Cùng với việc hoàn thiện chuồng dê, Trạm đã nuôi thử mô hình nuôi nhốt đàn dê bách thảo với tổng14 con trong đó có 3 con đực và 9 con cái. Đàn dê thử nghiệm đã sinh được 4 con và chỉ 2 con con còn sống sót. Chế độ nuôi nhốt với nguồn thức ăn của dê hạn chế với các loại cây thức ăn gia súc tỏ ra không hợp với dê sinh sản. Cả hai dê mẹ đều thiếu sữa, và dê con phải nuôi bằng sữa bổ xung. Có thể kết luận chế độ thức ăn của dê đòi hỏi đa dạng nguồn thức ăn, và các cây thức ăn gia súc như các loại cỏ có trong trại là không đủ dinh dưỡng cho dê sinh sản. Việc cắt cỏ bổ xung là cần thiết, nhưng cần kiểm tra tiếp vì dê còn ăn các loại lá cây là dê lựa chọn.

Tiếp theo thực nghiệm với đàn thỏ giống ngoại dòng California và Newzealand mang từ Trung tâm dê thỏ Ba Vì không thành công do không thích nghi với điều kiện địa phương, Trung tâm thực nghiệm với đàn thỏ giống địa phương. Tổng đàn thỏ hiện nay là 127 con, trong đó có 5 con đực giống và 22 con mẹ giống. Số 100 thỏ con mới sinh vào tháng 5 đang sinh trưởng tốt với các loại cây thức ăn gia súc trong trại, và cỏ cắt bổ xung. Thực nghiệm về nuôi thỏ xác nhận một triển vọng tốt về tạo một nguồn thỏ giống sản xuất tại chỗ cho cộng đồng người dân Bana trên địa bàn xã DăkRowa.

3. Cây thức ăn gia súc và mô hình canh tác đất dốc

Trong 6 tháng đầu năm 2008, Trung tâm tiếp tục thử nghiệm với 3 loại cây thức ăn gia súc, nhằm kiểm tra sự thích nghi về mặt kỹ thuật tại thôn KonJơ Ri. Các loại cây thức gia súc được kiểm tra là cỏ Jumbo, Ghine, cỏ voi và trà đại. Trung tâm đã thử nghiệm thành công các loại cỏ trên diệc tích 300m2, đã trải qua mùa khô hạn. Các hạt cỏ đã được thu hoạch và thử nghiệm trồng thành công và xác nhận khả năng duy trì giống cỏ tại chỗ bằng hạt, ngoài phương pháp nhân giống bằng mạ cỏ. Số 15 bụi chè đại được mang từ Phú Thọ vào trồng thử nghiệm cũng đang mọc sau khi nhân giống từ những bụi trồng trong vườn tại Văn Phòng Trung tâm. Cũng duy trì đồng thời 300m2 rau lang để cung cấp thức ăn cho đàn heo, đàn thỏ của trạm.

Ngoài ra, Trung tâm thực hiện mô hình canh tác đất dốc tại cộng đồng thôn bản Kon Jơri với 3000m². Mô hình được thiết với cây bời lời trên đỉnh dốc, các băng dứa xen giữa các băng canh tác trồng mỳ. Bao quanh khu canh tác là chuối. Mô hình còn đang được tiếp tục thực nghiệm trong một số vụ tiếp để đo đạc mức độ xói mòn với các khu canh tác đối chứng. Các phương án canh tác mỳ xen đậu đỗ hoặc lạc cũng sẽ được kiểm tra để tăng hiệu quả của canh tác.

4. Quan hệ cộng đồng

Để chuẩn bị tốt cho hoạt động chuyển giao kỹ thuật trong giai đoạn tới, RDSC KT thực hiện các cuộc tập huấn, tọa đàm cấp thôn và cấp liên xã và các sinh hoạt cộng đồng.

Các cuộc tập huấn nhỏ thực hiện tại thôn KonJơRi giới thiệu các hoạt động theo dõi giám sát dự án, xây dựng kỹ thuật nông nghiệp cùng nông dân, tập huấn chuyển giao kỹ thuật mô hình canh tác đất dốc, tập huấn về kỹ thuật chăn nuôi gia súc nhỏ, tiếp thị cho sản phẩm nông nghiệp. Một cuộc toạ đàm về các tiếp cận khuyến nông với bà con dân tộc ở Tây Nguyên đã được tổ chức với sự tham gia của cán bộ các thôn bản, hai xã lân cận, và khuyến nông huyện.

Trong các nhóm nhỏ, cán bộ khuyến nông của Trung tâm tọa đàm với nông dân trong thôn về kỹ thuật trồng mỳ, trồng lúa, và bệnh thường gặp cho gia súc. Do Trại nằm trong thôn, bà con dân bản đã có nhiều dịp thảo luận với cán bộ của Trung tâm và các cộng tác viên của Trung tâm bằng tiếng dân tộc về cách trồng loại cỏ, nuôi heo thịt, heo nái, và chăn nuôi thỏ.

Để tăng cường các quan hệ gắn bó với cộng đồng, Trung tâm đã tổ chức hai cuộc giao lưu văn hóa văn nghệ với cộng đồng thôn. Các cuộc giao lưu đã thể hiện khả năng lồng ghép chiếu phim phổ biến kỹ thuật nông nghiệp cho cộng đồng.

Năng lực kỹ thuật nông nghiệp của cộng đồng được chuẩn bị bằng cách tiếp tục tuyển và sử dụng ba cộng tác viên ngươi dân tộc trong bản để Trung tâm chuyển giao kỹ thuật chăn nuôi thỏ, dê, lợn, và trồng và chăm sóc cây thức ăn gia súc với mục tiêu của Trung tâm nhằm đào tạo 3 cộng tác viên người dân tộc Bana trở thành những cộng tác viên thôn bản. Các cộng tác viên đã có các kỹ năng phối chăm sóc lợn nái, thụ tinh nhân tạo cho lợn, phối giống cho thỏ, cách chăm sóc thỏ giống trong giai đoạn chửa, chăm sóc, thỏ con, chăm sóc dê con.

Trong cùng giai đoạn, Trung tâm hỗ trợ Đoàn thanh niên thôn KonJơri thành lập nhóm tương trợ về lĩnh vực trồng trọt, chăn nuôi và tổ chức một tháng 2 lần vào các buổi tối chủ nhật. Các cuộc sinh hoạt đã thảo luận về các chuyên đề vệ sinh phòng bệnh cho gia súc, trồng sắn, chóng mối ăn hom sắn, và kỹ thuật trồng lúa nước.

5. Phát triển tổ chức

Trong giai đoạn nửa năm đầu năm 2008, nhân sự của Trung đã cải thiện đáng kể. Ngoài tình nguyện viên Nhật bản có trình độ thạc sĩ, Trung tâm có một thạc sĩ, một kỹ sư nông nghiệp, hai trung cấp chăn nuôi thú y, một trung cấp kế toán và một lao động kỹ thuật người dân tộc. Trung tâm còn sử dụng bốn lao động trẻ bán chuyên tuyển từ thôn Kon J’ri.

Trong giai đoạn này, Trung tâm có hai cán bộ chuyển công tác vì lý do gia đình. Tình nguyện viên Nhật Bản về nước từ ngày 24 tháng 6 năm 2008.

Trung tâm được trang bị 6 máy vi tính được nối mạng internet, máy chiếu kỹ thuật số và máy tính sách tay, máy in laser, máy quét quang học để phục vụ cho công tác. Để đi lại, Trung tâm được trang bị xe máy. Phục vụ cho thông tin liên lạc, Trung tâm còn có máy facimile tại văn phòng chính, điện thoại bàn trong trạm thực nghiệm.

Trạm thực nghiệm cũng được xây dựng đủ nơi ăn nghỉ, nhà tắm, giếng nước. Trung tâm dự kiến xây dựng điểm học tập cộng đồng trong khuôn viên của trạm thực nghiệm trong sáu tháng tới.

6. Kết luận và định hướng sáu tháng cuối năm

Tuy phạm vi hoạt động nhỏ, Trung tâm Dịch vụ Phát triển Nông thôn chi nhánh Kon Tum đã thành công trong việc thực hiện các nhiệm vụ của mình trong việc phát triển đàn gia súc giống tại Trại thực nghiệm, xây dựng khu vực trồng cây thức ăn gia súc làm giống, thực nghiệm về canh tác trên đất dốc. Cũng giống các hoạt động kỹ thuật nông nghiệp, các hoạt động phát triển cộng đồng cũng đã bước đầu đặt nền móng cho Trung tâm phát triển các quan hệ tiếp theo trong xã Dak Rwa.

Trong 6 tháng cuối năm, các hoạt động tiếp theo của RDSC KT là tiếp tục các hoạt động trong 6 tháng trước, và mở rộng quy mô hoạt động trong trại thực nghiệm và mở rộng sang các thôn mới của cộng đồng. Trung tâm cũng dự kiến tổ chức khảo sát tìm hiểu nhu cầu tại xã DăKtre, huyện Kon Rẩy để mở rộng các kết quả của chương tình ở một xã mới. Việc tìm các nguồn tài chính kịp thời cho RDSC KT trong giai đoạn mới là rất quan trọng. Một số hoạt động cụ thể của Trung tâm là:

6.1. Về nông nghiệp

1. Mở rộng chăn nuôi đàn thỏ giống tại trại. Chuyển giao kỹ thuật chăn nuôi thỏ và thỏ giống cho một số hộ gia đình nuôi thí điểm lấy các gia đình cộng tác viên làm nòng cốt.
2. Mở rộng đàn heo nái tại trạm dựa vào đàn con của heo Móng Cái.
3. Chuyển giao kỹ thuật chăn nuôi heo thịt và heo thịt giống cho bà con thôn bản sau khi lựa chọn các hộ có điều kiện chăn nuôi heo.
4. Chuyển giao kỹ thuật trồng cây thức ăn gia súc cho các hộ gia đình, và thử nghiệm tiếp tục một số giống cây thức ăn gia súc mang từ các tỉnh phía bắc, ví dụ cây đậu lào. Hướng dẫn chế biến thức ăn gia súc bằng nguyên liệu tại chỗ.
5. Theo dõi và chỉ đạo kỹ thuật chăm sóc lúa, mỳ cho các hộ lựa chọn để làm mô hình.
6. Thực hiện đề tài thử nghiệm bảo vệ thực vật (cho lúa) bằng biện pháp sinh học và cơ học;
7. Tăng cường trao đổi giữa các thành viên nhóm sở thích về trồng trọt và chăn nuôi để học tập lẫn nhau.
8. Xem xét thanh lý đàn dê nuôi thử nghiệm và dùng nguồn vốn này để chăn nuôi gia cầm quy mô trại nhỏ.
9. Xây dựng cơ sở chế biến thức ăn gia súc nhỏ tại chỗ trong cộng đồng.
10. Xây dựng cơ sở đào tạo cộng đồng ngay trong trạm để tạo điều kiện thuận lợi cho tập huấn kỹ thuật và chuyển giao kỹ thuật có chú ý đến kiên trúc dân gian của dân tộc Ba na.

6.2. Về quan hệ cộng đồng

RDSC KT tiếp tục hoàn thiện quan hệ hợp tác chặt chẽ với chính quyền cơ sở và các cơ quan quản lý trong thị xã và tỉnh. Trung tâm cũng cần hợp tác toàn diện về mọi mặt với UBND thị xã, UBND tỉnh, UBND xã Dăkrowa trong quá trình thực nghiệm phát triển cộng đồng qua việc chuyển giao kỷ thuật nông nghiệp.

Trong 6 tháng cuối năm 2008, RDSC KT cần liên hệ đăng ký thực hiện đề tài nghiên cứu khoa học và kỹ thuật qua Sở khoa học và công nghệ để sớm tham gia vào chương trình nghiên cứu khoa học của tỉnh. Trung tâm cũng cần liên hệ để tham gia hoạt động với Liên hiệp các Hội Khoa học Kỹ thuật của tỉnh. Trung tâm cần hợp tác về mặt kỹ thuật với các ban ngành nông nghiệp của tỉnh, thú y, khuyến nông, bảo vệ thực vật, cơ quan y tế để hỗ trợ quá trình đưa các chính sách hỗ trợ người nghèo tới người dân có hiệu quả.

  Về trang trước    Bản in    Gửi email    Về đầu trang

Bài mới:  

Hỗ trợ hạt giống rau, cây bời lời và heo giống cho bà con dân tộc xã Dak Rwa
23/04/2009 10:09' AM

Hỗ trợ hạt giống rau, cây bời lời và heo giống cho bà con dân tộc xã Dak Rwa
23/04/2009 10:09' AM
Dự án “Cải thiện an toàn lương thực tại xã DăKrơwa” do GLM Institute thực hiện đã thảo luận với Phòng kinh tế thị xã Kon Tum và UBND xã Dakrowa về việc cung cấp rau giống và cây bời lời giống và heo giống cho các hộ dân tộc thuộc 5 thôn xã Dak Rwa. Như vậy, trong năm 2009, dự án sẽ mở rộng hoạt động trong quy mô toàn xã, và thực hiện các hoạt động hỗ trợ sản xuất gia đình về rau và cây lâm nghiệp ngoài gỗ có nguồn bản địa, và heo giống.

Phòng và trị bệnh tụ cầu trùng ở thỏ
19/04/2009 10:28' AM

Phòng và trị bệnh tụ cầu trùng ở thỏ
19/04/2009 10:28' AM
Kỹ thuật viên Lê Kim Tình, RDSC chia sẻ kinh nghiệm phòng và trị bệnh tụ cầu trùng ở thỏ sau 3 năm theo dõi và phát triển đàn thỏ do RDSC thực nghiệm tại Kon Tum và cộng đồng xã Dak Rwa.

Phương pháp tổ chức nuôi chia heo tại Kon Tum
08/04/2009 08:12' AM

Phương pháp tổ chức nuôi chia heo tại Kon Tum
08/04/2009 08:12' AM
Trong tháng 4 năm 2009, nhằm hỗ trợ tăng thu nhập cho các gia đình nghèo ở các thôn dân tộc tại Kon Tum, RDSC Kontum thực hiện các mô hình nuôi chia heo theo các phương pháp truyền thống của các buôn làng ở thị xã Kontum. Mô hình chăn nuôi heo này được đề xuất trên cơ sở các bài học về nuôi chia dê ở thôn Kon Tuk tại xã Dak R’wa.

Tin hoạt động của Trạm Thực nghiệm Kon Tum tháng 3 năm 2009
19/03/2009 12:54' PM

Tin hoạt động của Trạm Thực nghiệm Kon Tum tháng 3 năm 2009
19/03/2009 12:54' PM
Trong tháng 3 năm 2009, đối tác GLMi đã cử cán bộ sang làm việc với chính quyền tỉnh Kon Tum. Mô hình canh tác đất dốc đã thể hiện kết quả ban đầu, các vành đai chống xói mòn đã thể hiện rõ nét, cây thơm đã cho trái. Đàn heo nái phát triển tốt. Một heo mẹ đã sanh và RDSC Kon Tum đang chuẩn bị chuyển giao heo giống cho cộng đồng lần thứ hai.

Hợp tác với GLMi để thực hiện dự án tại Kon Tum
11/03/2009 07:39' AM

Hợp tác với GLMi để thực hiện dự án tại Kon Tum
11/03/2009 07:39' AM
Trong năm 2009, GLMi, một NGO của Nhật bản đã thống nhất hợp tác với RDSC đẻ thực hiện một dự án nhỏ tại xã Dak R wa, Kon Tum. Đối tác của GLMi tại Kon Tum là UBND thị xã Kon Tum. Vai trò của RDSC trong dự án là việc cung cấp chuyên gia kỹ thuật và quản lý.Dự án sẽ dự kiến kéo dài trong 12 tháng và dự kiến sẽ khởi động vào tháng 5 năm 2009. RDSC đã tới Kon Tum từ năm 2002 với các hoạt động phát triển cộng đồng trong một năm. RDSC nối lại các hoạt động tư vấn phát triển tại Kon Tum trong năm 2005-2006. Từ 2007, RDSC có văn phòng chi nhánh tại Kon Tum.

©2004 Bản quyền Trung tâm Dịch vụ Phát triển Nông thôn - RDSC
Số 2 nhà D, 45/39 Hào Nam, Đống Đa, Hà Nội,Việt Nam
Email: rdsc@netnam.vn - Phone: +84-4-3-512 1175 - Fax: +84-4-3-512 1175
Website được xây dựng trên Công nghệ ViePortal của Hanoi Software JSC